Owain ap Hywel (Glywysing)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Owain ap Hywel
Bu farw 0930 Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth teyrn Edit this on Wikidata
Tad Hywel ap Rhys Edit this on Wikidata
Plant Cadwgan ab Owain, Morgan Hen ab Owain, Gruffydd ab Owain Edit this on Wikidata

Roedd Owain ap Hywel (m. tua 930[1]) yn frenin Glywysing a Gwent yn ne-ddwyrain Cymru.

Bu tad Owain, Hywel, yn frenin Glywysing tan ei farwolaeth o gwmpas y flwyddyn 886. Er anrhydedd i fab Owain, Morgan Hen ab Owain, y daeth teyrnas unedig Glywysing a Gwent i'w hadnabod fel Morgannwg, ond dadleua T. Charles-Edwards ei bod yn debygol i'r ddwy deyrnas gael eu huno yn ystod teyrnasiad Owain.[2] Rhaid bod Owain neu ei frawd Arthfael wedi ennill rheolaeth o Went trwy goncwest neu etifeddiaeth gan eu cefndryd, a bod y deyrnas wedi'i huno yn dilyn marwolaeth Arthfael o gwmpas 916.

Pont Eamont Bridge, Cumbria.

Cyfarfu Owain, ynghyd a Hywel Dda, a'r Brenin Æthelstan o Wessex ar ol i Æthelstan lwyddo i goncro Northumbria. Tua'r flwyddyn 927, gwnaeth Hywel ac yntau heddwch gydag thelstan wrth bont Eamont Bridge ger Penrith.[3][4][5] Mae'r beirdd yn disgrifio'r taliadau arian a nwyddau a wnaed i Æthelstan yn dilyn hynny[6] fel baich trwm ar y Cymry.

Yn dilyn marwolaeth Owain, rhannwyd y deyrnas rhwng ei feibion - Cadwgan, Morgan a Gruffydd - ond cafodd Morgan oes hir a llwyddodd i uno'r deyrnas unwaith eto, a rhoddwyd ei enw iddi.

Gwraig a phlant[golygu | golygu cod y dudalen]

Gwraig Owain oedd Elen ferch Rhodri (g. tua  850). Ei feibion oedd:

  • Cadwgan (brenin Gorllewin Glywysing, lladdwyd tua 950)[7]
  • Morgan Hen (brenin Gwent yn wreiddiol, m. tua 974)
  • Gruffydd (brenin Dwyrain Glywysing, lladdwyd tua 935)

Cyfeirnodau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Ford, David. Early British Kingdoms: "South Welsh Royal Pedigree: Kings of Gwent, Glywysing, Morgannwg, Ergyng, Garth Madrun & Early Kings of Dyfed". Accessed 20 Feb 2013.
  2. Charles-Edwards, T. Wales and the Britons, 350–1064, p. 495. Oxford Univ. Press, 2012. Accessed 20 Feb 2013.
  3. Anglo-Saxon Chronicle (D text), entry for AD 926.
  4. Stafford, Pauline (ed.) A Companion to the Early Middle Ages: Britain and Ireland c. 500 500–1100, p. 343. John Wiley & Sons, 2009. Accessed 20 Feb 2013.
  5. Moore, David. The Welsh wars of independence, c. 410 – c. 1415 410 – c. 1415, p. 31. Tempus, 2005.
  6. Wiliams, Glanmor. Glamorgan County History, Vol. 2: "Early Glamorgan: Pre-History and Early History", p. 352. W. Lewis, 1984.
  7. Ashley, Mike. The Mammoth Book of British Kings and Queens. Carroll & Graf Publishers (New York), 1998. Accessed 20 Feb 2013.