Natalya Sats

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Natalya Sats
Saz NI.jpg
Ganwyd14 Awst 1903 (yn y Calendr IwliaiddEdit this on Wikidata
Irkutsk Edit this on Wikidata
Bu farw18 Rhagfyr 1993 Edit this on Wikidata
Moscfa Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Rwsia Rwsia
AddysgYmgeisydd i Gelf Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Prifysgol Celfyddydau Theatr Rwsia Edit this on Wikidata
Galwedigaethcyfarwyddwr theatr, ysgrifennwr, cyfarwyddwr cerdd, cyfarwyddwr opera, gohebydd gyda'i farn annibynnol, dramodydd, athro drama Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Prifysgol Celfyddydau Theatr Rwsia Edit this on Wikidata
TadIlja Alexandrowitsch Saz Edit this on Wikidata
PriodIsrael Weitzer Edit this on Wikidata
Gwobr/auGwobr Gladwriaeth yr USSR, Urdd Lenin, Arwr y Llafur Sosialaidd, Urdd y Chwyldro Hydref, Artist y Bobl (CCCP), Urdd Baner Coch y Llafur, Urdd Cyfeillgarwch y Bobl, Gwobr Lenin Komsomol, Artist Pobl yr RSFSR, Artist Haeddianol yr RSFSR, Gwobr Lenin, Gwobr Cyngor Gweinidogion yr Undeb Sofietaidd Edit this on Wikidata

Awdures o Ymerodraeth Rwsia (ac yna Rwsia) oedd Natalya Il'inichna Sats (weithiu Natalia Satz; Rwsieg: Наталия Ильинична; 14 Awst 1903 - 18 Rhagfyr 1993) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel cyfarwyddwr theatrau plant, awdur a chyfarwyddwr cerdd. Hi sefydlodd Theatr Gerdd Mocfa i Blant, sydd bellach wedi'i galw ar ei hôl. Ysgrifennodd dri llyfr: bygraffiad, Braslun o 'Mywyd a gyfieithwyd i'r Saesneg yn 1985; yn 2019, nid oedd cyfieithiad Cymraeg.

Fe'i ganed yn Irkutsk, Irkutsk Oblast, Rwsia ar 14 Awst 1903, bu farw ym Moscfa ac fe'i claddwyd ym Mynwent Novodevichy yn y ddinas honno, gyda'i thad. [1]

Bu'n briod i'r Iddew Israel Weitzer.

Magwraeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Sats yn Irkutsk, Ymerodraeth Rwsia, lle'r oedd ei thad, Ilya Sats, yn alltud gwleidyddol. Tyfodd Ilya Sats, cyfansoddwr, o dras Iddewig. Roedd yn ffrind ac yn amddiffwr brwd o'r awdur Leo Tolstoy (1828 – 1910).[2]:Ch.1 Mam Natalya oedd Anna Sats née Shchastnaya, merch gyffredinol o Wcrain; gadawoddd y cratref yn ferch ifanc i fod yn gantores broffesiynol ym Montpellier, dinas yn ne Ffrainc, lle cyfarfu ag Ilya Sats. Pan gafodd Ilya ei alltudio i Irkutsk, dilynodd Anna ef ac yn fuan rhoddodd enedigaeth i Natalya. Priododd y ddau wedi hynny. Symudodd y teulu i Moscfa yn 1904, pan ddaeth Ilya Sats yn gyfarwyddwr cerdd Theatr Gerdd Moscow.

Gwaith[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar ôl y Chwyldro Bolsieficiaid (neu 'Chwyldro'r Hydref) ym 1917, cynigiodd y Comisar Addysg Anatoly Lunacharsky sefydlu theatr i blant, ac argymhellodd cyfarwyddwr MAT, Konstantin Stanislavsky, y gallai Natalya Sats, yn 15 oed, gyflawni'r gwaith.[3] O dan gyfarwyddyd Lunacharsky, dechreuodd Sats gynhyrchu sioeau pypedau teithio ar lwyfanau dros dro o gwmpas Moscfa. Rhoddodd y llywodraeth adeilad iddi ym Moscow, yn theatr ar gyfer ei pherfformiadau. Yma sefydlodd ei hun fel cyfarwyddwr llwyfan a chynhyrchydd a dechreuodd ddenu sylw rhyngwladol. Gwahoddodd yr arweinydd Otto Klemperer yn 1931 hi i gyflwyno Le nozze di Figaro ('Priodas Figaro' gan Wolfgang Mozart) yn Buenos Aires, a Falstaff gan Giuseppe Verdi yn Berlin.[2][3]

Pedr a'r Blaidd[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 1936, comisiynodd Sats waith a fyddai'n newid hanes cerddoriaeth i blant. Fel cyfarwyddwr Theatr Moscow i Blant, roedd Sats yn dymuno cynhyrchu drama a fyddai'n cyflwyno plant i offerynnau'r gerddorfa. Comisiynodd Sergei Prokofiev i gyfansoddi Pedr a'r Blaidd a gweithiodd yn agos gydag ef gan gyfrannu llawer o syniadau at y libretto (y geiriau). Perfformiodd Pedr a'r Blaidd am y tro cyntaf yn Theatr Ffilharmonig Moscfa ar 2 Mai 1936. Oherwydd salwch, nid oedd Sats yn gallu mynychu'r premiere hwn, nad oedd yn ôl Prokofiev yn llwyddiant. Fodd bynnag, tridiau'n ddiweddarach, llefarwyd rhan y storiwr gan Sats ym mherfformiad cyntaf y gwaith yn Theatr Moscfa i Blant. Bu'r ail berfformiad hwn yn llwyddiant ysgubol ac fe lansiodd y gwaith yn rhyngwladol. Aeth Peter a'r Blaidd, a gyflwynwyd i Sats, ymlaen i lwyddiant byd-eang. Cafodd ei recordio dros 400 o weithiau, a'i gyfieithu mewn llawer o ieithoedd.[2]

Carchar[golygu | golygu cod y dudalen]

Fe'i carcharwyd am bum mlynedd gan ei bod yn perthyn i un a oedd 'yn frawdwr yn erbyn yr henwlad', ei gŵr.

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Undeb Awduron yr USSR am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Gwobr Gladwriaeth yr USSR, Urdd Lenin, Arwr y Llafur Sosialaidd, Urdd y Chwyldro Hydref, Artist y Bobl (CCCP), Urdd Baner Coch y Llafur, Urdd Cyfeillgarwch y Bobl, Gwobr Lenin Komsomol, Artist Pobl yr RSFSR, Artist Haeddianol yr RSFSR, Gwobr Lenin, Gwobr Cyngor Gweinidogion yr Undeb Sofietaidd .


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Man geni: Lua error in Modiwl:Cite_Q at line 371: attempt to call upvalue 'getPropOfProp' (a nil value). Lua error in Modiwl:Cite_Q at line 371: attempt to call upvalue 'getPropOfProp' (a nil value).
  2. 2.0 2.1 2.2 Sats, Natalia (1979). Sketches from my Life (yn Russian). Cyfieithwyd gan Syrovatkin, Sergei. Moscow: Raduga.CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. 3.0 3.1 Edwards, Bobb (2009-04-14). "Natalya Sats". Find a Grave. Cyrchwyd 30 Mehefin 2017.