Megalodon

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sculpture of a giant shark mounted on display in a museum next to a mounted shark jawbone
Cerflun o Megalodon yn Museo de la Evolución de Puebla ym Mecsico

Rhywogaeth ddiflanedig o forgi yw'r Megalodon (Carcharocles megalodon). Ystyr Megalodon yw "dant mawr", ac roedd yn byw 23 i 2.6 miliwn o flynyddoedd yn ol, yn ystod y Cyfnod Mïosen Cynnar a diwedd y Plïosen. Credid ar un adeg ei fod yn perthyn i deulu Lamnidae, gan olygu ei fod yn perthyn yn agos i'r morgi mawr gwyn (Carcharodon carcharias). Erbyn hyn y mae'r farn bron yn unfrydol ei fod yn perthyn i deulu diflanedig yr Otodontidae, a wahanodd oddi wrth linach y morgi mawr gwyn yn ystod y Cyfnod Cretasaidd Cynnar. Mae lleoliad ei genws yn dal i gael ei drafod, gyda gwahanol arbenigwyr yn ei osod naill ai gyda Carcharocles, Megaselachus, Otodus, neu Procarcharodon.

At the top of the picture is a line representing twenty meters. Below this is a gray megalodon silhouette that measures twenty meters, below is a red megalodon silhouette that measures fifteen meters, below is a violet whale shark silhouette that measures ten meters, below is a green great white shark that measures five meters. Standing next to this shark is a black human silhouette that stands two meters.
Megalodon (y llwyd a'r coch y cynrychioli'r amcangyfrifon mwyaf a lleiaf), morgi morfilaidd (fioled), morgi mawr gwyn (gwyrdd), a bod dynol (du) i gyfleu maint

Mae gwyddonwyr yn awgrymu fod megalodon yn edrych fel fersiwn mwy corffol o'r morgi mawr gwyn, er y gallai fod wedi edrych yn debycach i'r heulforgi (Cetorhinus maximus) neu morgi rhesog y tywod (Carcharias taurus). 

Uchafswm hyd y megalodon yn ol amcangyfrifon heddiw yw tua 18 medr, gyda'r maint cyfartalog yn 10.5 medr. Er cymhariaeth, yr uchafswm ar gofnod ar gyfer y morgi mawr gwyn yn 6.1 metr (20 ft) a 12.65 medr ar gyfer y morgi morfilaidd.[1][2][3][4] Mae'n bosib bod gwahanol boblogaethau o'r megalodon yn amrywio yn eu maint ac ymddygiad o ganlyniad i ffactorau ecolegol.[5] Os oedd yn cyrraedd maint o dros 16 medr, byddai hynny'n ei wneud yn y pysgodyn mwyaf sydd wedi byw ar y ddaear hyd y gwyddom, yn fwy na'r pysgodyn Jurasig Leedsichthys.

Cafodd dant y Megalodon ei ddarganfod ar draeth Aberaeron gan fachgen 11 oed (Robert L Gapper) yn 1989 a gwnaed ffilm ohono gan y BBC a gedwir heddiw yn archifdy'r Llyfrgaell Genedlaethol. Mae'n bosibl i'r ffosil hwn o ddant fod wedi'i gario gan donnau'r môr.

Cyfeirnodau[golygu | golygu cod y dudalen]