Isaiah Berlin

Isaiah Berlin
Ganwyd	Jesaja Berlins  6 Mehefin 1909  Riga
Bu farw	5 Tachwedd 1997  Rhydychen, Acland Hospital
Dinasyddiaeth	y Deyrnas Unedig, Ymerodraeth Rwsia
Alma mater	Coleg Corpus Christi, Rhydychen Ysgol Sant Paul
Galwedigaeth	athronydd, hanesydd, academydd, diplomydd, hanesydd syniadau, cymdeithasegydd, gwyddonydd gwleidyddol
Cyflogwr	Prifysgol Rhydychen
Adnabyddus am	Two Concepts of Liberty
Arddull	Rhyddfrydiaeth
Prif ddylanwad	Robin George Collingwood, Raymond Aron
Tad	Menachem Mendel Berlin
Mam	Marie Moosa Berlin
Gwobr/au	CBE, Gwobr Erasmus, Gwobr Jeriwsalem, Ehrendoktor der Universität Tel Aviv, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Caergrawnt, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Rhydychen, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Harvard, Honorary doctor of the University of Bologna, doethuriaeth anrhydeddus o Brifysgol Genedlaethol Kapodistrian, Athen, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Toronto, Cymrawd yr Academi Brydeinig, Cymrawd Academi Celf a Gwyddoniaeth America, Marchog Faglor, Urdd Teilyngdod

Athronydd o Loegr oedd Syr Isaiah Berlin OM CBE FBA (6 Mehefin 1909 – 5 Tachwedd 1997). Ef oedd sylfaenydd ac Arlywydd gyntaf Coleg Wolfson, Rhydychen.

Fe'i ganwyd yn Riga, oedd yn rhan o Ymerodraeth Rwsia ar y pryd ond sydd bellach yn brifddinas Latfia. Wedi cyfnod yn St Petersburg, symudodd y teulu i Loegr yn 1929. Cafodd ei addysg yn Ysgol Sant Pawl, Llundain, ac yng Ngholeg Corpus Christi, Rhydychen. Priododd Aline Halban, née de Gunzbourg, ym 1956.

Enillodd Wobr Erasmus ym 1983.

Bu farw yn Rhydychen a chladdwyd ef ym Mynwent Wolvercote.

Gwaith athronyddol

Nid oedd Berlin yn hoff o ysgrifennu fel y cyfryw - byddai'n datgan ei draethodau ar lafar ac roedd yn rhaid i'w ysgrifenyddion drawsgrifio'r cyfan. Trawsgrifiadau o ddarlithoedd yw nifer o'i weithiau nodedig, megis Two Concepts of Liberty ac Historical Inevitability.

Mewn darlithoedd ac yn casgliad o draethodau Three Critics of the Enlightenment, bu'n ail-ymweld â gwaith Johann Gottfried von Herder, Johann Georg Hamann ac eraill oedd yn beirniadu gwerthoedd yr Oleuedigaeth ac yn gosod seiliau rhamantiaeth.

Roedd yn arddel y syniad bod gwahanol werthoedd moesol yn gallu bod cyn bwysiced â'i gilydd (value pluralism), a'r syniad bod yn rhaid i ryddid ddod gyda'r grym a'r adnoddau i weithredu (positive liberty).

Cyfeiriadau

Eginyn erthygl sydd uchod am athronydd. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.