Gwyfyn y cadno

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Macrothylacia rubi
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Arthropoda
Dosbarth: Insecta
Urdd: Lepidoptera
Teulu: Lasiocampidae
Genws: Macrothylacia
Rhywogaeth: M. rubi
Enw deuenwol
Macrothylacia rubi
(Linnaeus, 1758)

Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwyfyn y cadno, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod y cadno; yr enw Saesneg yw Fox Moth, a'r enw gwyddonol yw Macrothylacia rubi.[1][2] Gellir canfod gwyfyn y lliflys yng ngorllewin Ewrop a chanol Asia.

40–65 m ydy lled adenydd yr oedolyn ac mae nhw'n hedfan rhwng Mai a Gorffennaf.

Cyffredinol[golygu | golygu cod y dudalen]

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r gwyfyn y cadno yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Y Lindysen[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyma gofnod Ieuan Roberts: "Tra'n cerdded ar 16 Hydref 2011 dros Esgair Fraith, Llanfair Clydogau, am bellter o haner milltir cyfrais 240 o ‘r siani flewog, i gyd yr un rhywogaeth, yn pori'r planhigion llysiau duon bach. Roeddent yn flewog iawn gyda chylchoedd o ddau liw brown amdanynt. Credaf mai lindys gwyfyn y cadno oeddynt. Nid oedd camera gennyf... Roeddwn wedi dod ar draws ychydig ar y Mynydd Bach y diwrnod cynt ac rwyf wedi dod ar eu traws yn gyffredin ar y tiroedd uchel.... Roedd 10 yno ar ochor y ffordd heddiw o fewn 3 llath i'w gilydd”.[3]

Dyma rai cofnodion eraill o’r un amser o’r flwyddyn:

Rhobell, Rhydmain: 10 Hydref 1977 Never seen so many fox moth caterpillars, 1 every 1-2 yards..[4]
Morfa Harlech 11 Hydref 1977: Fox moth caterpillar in Ammoph/Lotus/Bryum type area at Harlech point seen to be eating Erodium cic. also on Salix repens, also feeding on Rosa spinosissima near the golf course. Seems to be a good year for this species DB[5]
6 Hydref 2006 Gerallt Pennant yn rhyfeddu at yr holl wylunod y cadno ar y mynydd yn ddiweddar - wedi sylwi ar lawer fy hun

Mae’n debyg mai paratoi at aeafgysgu oedd rhain.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1.  Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
  2. Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
  3. Ieuan Roberts, Tywyddiadur Llên Natur
  4. Llyfr cofnodion DB, yn Bwletin Llên Natur rhifyn 45-46[1]
  5. Llyfr cofnodion DB, yn Bwletin Llên Natur rhifyn 45-46[2]