Gweriniaeth Canolbarth Affrica

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
République Centrafricaine
Ködörösêse tî Bêafrîka

Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Baner Gweriniaeth Canolbarth Affrica Arfbais Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Baner Arfbais
Arwyddair: "Unité, Dignité, Travail" (Ffrangeg)
"Unoliaeth, Urddas, Gwaith"
Anthem: La Renaissance (Ffrangeg)
E Zingo (Sango)
Lleoliad Gweriniaeth Canolbarth Affrica
Prifddinas Bangui
Dinas fwyaf Bangui
Iaith / Ieithoedd swyddogol Sango, Ffrangeg
Llywodraeth Gweriniaeth
- Arlywydd Faustin Touadera
- Prif Weinidog gwag
Annibyniaeth
- Dyddiad
oddi wrth Ffrainc
13 Awst 1960
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
622,984 km² (43ain)
0
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2013
 - Cyfrifiad 2003
 - Dwysedd
 
5,166,510 (123ain)
3,032,926
8.3/km² (213eg)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2012
$3.89 biliwn (153ain)
$800 (167ain)
Indecs Datblygiad Dynol (2011) 0.343 (179ain) – isel
Arian cyfred Ffranc CFA (XAF)
Cylchfa amser
 - Haf
WAT (UTC+1)
(UTC+1)
Côd ISO y wlad .cf
Côd ffôn +236

Gwlad dirgaeedig yng Nghanolbarth Affrica yw Gweriniaeth Canolbarth Affrica (yn Ffrangeg: République Centrafricaine, yn Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka). Y gwledydd cyfagos yw Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo (Cinsiasa) a Gweriniaeth y Congo (Brazzaville) i'r de, Swdan a De Swdan i'r dwyrain, Tsiad i'r gogledd, a Chamerŵr i'r gorllewin. Mae Gweriniaeth Canolbarth Affrica yn gorchuddio ardal o 620,000 cilometr sgwâr (240,000 milltir sgwâr), ac mae ganddo boblogaeth o tua 4.7 miliwn.

Prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw Bangui.

Mae hi'n annibynnol ers y 13eg o Awst, 1960, pan cafodd y wlad ryddid wrth Ffrainc.

Arlywydd y wlad yw Faustin Touadera.

Demograffeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Ers cael annibynniaeth wrth Ffrainc, mae poblogaeth y wlad wedi cynyddu pedwar gwaith. Cododd y boblogaeth o 1,232,000 yn 1960 i tua 4,666,368 erbyn heddiw.

Mae dros 80 o grŵpiau ethnig gwahanol yng Ngweriniaeth Canolbarth Affrica. Y grŵpiau ethnig mwyaf yw :

  • Yr Arabiaid Baggara
  • Y Baka
  • Y Banda
  • Y Bayaka
  • Y Fula
  • Y Gbaya
  • Y Kara
  • Y Kresh
  • Y Mbaka
  • Y Mandja
  • Y Ngbandi
  • Y Sara
  • Y Vidiri
  • Y Wodaabe
  • Y Yakoma
  • Y Yulu
  • Y Zande
  • Ffrancwyr (oherwydd y cyfnod dan reolaeth Ffrainc)
  • A llawer o grŵpiau ethnig lleol eraill

Crefydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 2010, roedd 80.3% o'r boblogaeth yn Gristnogion (60.7% Protestanaidd, 28.5% Catholig), ac 8.9% yn Fwslemiaid.

Ieithoedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Gweriniaeth Canolbarth Affrica ddau iaith swyddogol - Ffrangeg a Sango. Iaith greole yw Sango sydd wedi'i ddatblygu i weithredu fel lingua franca i gysylltu'r holl grŵpiau ethnig yn y wlad. Mae e wedi'i selio ar iaith y Ngbandi. Gweriniaeth Canolbarth Affrica yw un o'r unig wledydd yn Affrica gyda iaith Affricanaidd fel iaith swyddogol.

Flag of the Central African Republic.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Weriniaeth Canolbarth Affrica. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.