Gair benthyg

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Mae gair benthyg (ll. bethyceiriau) yn air a fabwysiadwyd o un iaith (iaith y rhoddwr) ac a ymgorfforir mewn iaith arall heb ei gyfieithu ee daw'r gair 'ffenestr' o'r Lladin 'ffenestra', daw'r gair benthyg 'car' i'r Saesneg o'r Frythoneg 'car'. Mae hyn yn wahanol i gytrasau (cognates), sy'n eiriau mewn dwy iaith neu fwy sy'n debyg oherwydd eu bod yn rhannu tarddiad etymolegol.

Mae'r gair Cymraeg]] 'caffi' a'r gair Saesneg 'café' ill dau'n fenthyceiriau o'r Ffrangeg 'café'. Pan ddyfeisir gwrthrych newydd, mae'n rhaid cael gair newydd amdano, a dau o'r dewisiadau yw: naill ai benthyg gair o iaith arall, neu greu gair newydd sbon. Pan ddaeth y cyfrifiadur yn boblogaidd yn y 1950au - 1970au, roedd yn rhaid wrth air i'w ddisgrifio. Benthyciodd rhai ieithoedd y gair Saesneg computer:

  • Almaeneg - computer
  • Daneg - computer
  • Eidaleg - computer
  • Ffijïeg - Kompiuta
  • Cernyweg - comptyor

tra bathodd ieithoedd eraill (gan gynnwys y Gymraeg) eu geiriau eu hunain:

  • Fietnameg - máy tính
  • Latfieg - dators
  • Gwyddeleg - ríomhaire
  • Tsieceg - počítač

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]