Ernest Rutherford
| Ernest Rutherford | |
|---|---|
 | |
| Ganwyd | 30 Awst 1871  Nelson, Spring Grove, Brightwater |
| Bu farw | 19 Hydref 1937 Caergrawnt |
| Man preswyl | Seland Newydd |
| Dinasyddiaeth | Seland Newydd |
| Addysg | Baglor yn y Celfyddydau, Meistr yn y Celfyddydau, Baglor mewn Gwyddoniaeth, Doethuriaeth mewn Gwyddoniaeth |
| Alma mater |
|
| Ymgynghorydd y doethor |
|
| Galwedigaeth | gwyddonydd niwclear, cemegydd, ffisegydd, athro cadeiriol, gwleidydd, academydd |
| Swydd | llywydd y Gymdeithas Frenhinol, Aelod o Dŷ'r Arglwyddi, Langworthy Professor |
| Cyflogwr |
|
| Tad | James Rutherford |
| Mam | Martha Thompson |
| Priod | Mary Georgina Rutherford |
| Plant | Eileen Mary Rutherford |
| Perthnasau | Ralph H. Fowler |
| Gwobr/au | Medal Coffa Hector, Gwobr Cemeg Nobel, Medal Matteucci, Medal Copley, Medal Franklin, Gwobr Elliott Cresson, Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol, Gwobr Darlithyddiaeth Faraday, Medal Wilhelm Exner, Gwobr Faraday, Medal Rumford, Medal Albert, Medal Cymdeithas y Bakeria Frenhinol, Cymrawd Anrhydeddus y Gymdeithas Frenhinol Te Apārangi, Honorary Fellow of the Royal Society of Edinburgh, Guthrie Lecture, T. K. Sidey Medal, Bressa Prize, Marchog Faglor, Urdd Teilyngdod, Silliman Memorial Lectures, Barnard Medal for Meritorious Service to Science, IET Kelvin Lecture, Medal a Gwobr Faraday, Echegaray Medal, Dalton Medal, doethor anrhydeddus o Brifysgol Paris, honorary doctor of the University of New Zealand, Pobl o Bwys Hanesyddol Cenedlaethol |
| llofnod | |
 | |
Ffisegydd o Loegr oedd Ernest Rutherford (30 Awst 1871 – 19 Hydref 1937).
Ei ddamcaniaeth, a adnabyddir fel Gwasgariad Rutherford, yw sut y dangosir fod cnewyllyn atom yn ddwys gydag electronau mewn plisgynnau allanol. Y gred flaenorol oedd bod yr atom yn fodel o 'bwdin plwm' (neu "Fodel y Pwdin Nadolig"), gyda protonau, niwtronau ac electronau wedi eu gwasgaru'n gyson.
