Cytundeb Verdun

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Rhaniad yr ymerodraeth rhwng tri mab Louis Dduwiol

Roedd Cytundeb Verdun, a gytunwyd ar 8 Awst neu 11 Awst 843, yn gytundeb rhwng tri mab Louis Dduwiol, wyrion Siarlymaen, i rannu'r Ymerodraeth Garolingaidd rhyngddynt.

Bu farw Louis Dduwiol yn 840 a cheisiodd ei fab hynaf Lothair ddod yn ymeradwr dros deyrnas ei dad. Yr oedd dau arall o feibion Louis yn fyw, Louis yr Almaenwr a Siarl Foel, a gwnaethant gynghrair i wrthwynebu Lothair, gan ei orchfygu ym mrwydr Fontenoy-en-Puisaye yn 841.

Yn 843, cytunodd y tri brawd i rannu'r ymerodraeth:

  • Siarl Foel yn derbyn Ffrancia Orllewinol (a ddaeth yn deyrnas Ffrainc yn ddiweddarach).
  • Lothair I, oedd yn cael y teitl o ymerawdwr, yn derbyn Ffrancia Ganol (a enwyd yn Lotharingia).
  • Louis yr Almaenwr yn derbyn Ffrancia Ddwyreiniol, a elwid Yr Ymerodraeth Lân Rufeinig yn ddiweddarach.