Cribau'r-pannwr gwyllt
Gwedd
| Dipsacus fullonum | |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Plantae |
| Ddim wedi'i restru: | Angiosbermau |
| Ddim wedi'i restru: | Ewdicotau |
| Ddim wedi'i restru: | Asteridau |
| Urdd: | Dipsacales |
| Teulu: | Caprifoliaceae |
| Genws: | Dipsacus |
| Rhywogaeth: | D. fullonum |
| Enw deuenwol | |
| Dipsacus fullonum Carl Linnaeus | |
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a dyfir yn aml mewn gerddi yw Cribau'r-pannwr gwyllt sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Caprifoliaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Dipsacus fullonum a'r enw Saesneg yw Wild teasel.[1] Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Crib y Pannwr, Cribau'r Pannwr, Llysiau'r Cribau, Llysiau'r Pannwr, Teilai Gwyllt, Teilai Mawr, Teilan Gwyllt, Teiliau Mawr, Ysgallen y Pannw.
Deugotyledon yw'r planhigyn hwn, ac mae'r blodau'n gasgliad o flodau unigol, gydag arogl da. Mae ganddo euron a gall ddringo cloddiau.
Cysylliad â phobl
[golygu | golygu cod]- Cribo gwlan
- Defnyddiwyd pen y ffurf datblygedig o'r planhigyn mewn ffram i gribo gwlan. Ceir tystiolaeth hanesyddol o dyfu'r cwltifar ar gyfer y diwydiant pannu yn nyddiadur y bardd gwlad o Swydd Northampton John Clare yn ei gofnod dyddiedig 3 Awst 1825: "A person of the name of Clay..."Editor of the Scientific Receptacle" ...told me an odd circumstance of a farmer in the fen growing nothing but 'Teazles' for the purpose of carding a nap on cloth they are stronger he says then [sic] the wild made so perhaps by cultivation"

Dau fath o grib y paniwr, y math gwyllt (chwith) a’r math ar ffurf petrual i gribo gwlan
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Y Bywiadur Gwefan Llên Natur
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gerddi Kew; adalwyd 21 Ionawr 2015

