Cornelius Marshall Warmington

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cornelius Marshall Warmington
Cornelius Marshall Warmington, Vanity Fair, 1891-02-07.jpg
Ganwyd 1 Mehefin 1842 Edit this on Wikidata
Bu farw 12 Rhagfyr 1908 Edit this on Wikidata (66 oed)
Dinasyddiaeth Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd Aelod o 25ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 24ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 23ain Senedd y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Ryddfrydol Edit this on Wikidata

Roedd Cornelius Marshall Warmington (5 Mehefin 184212 Rhagfyr 1908) yn fargyfreithiwr a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Rhyddfrydol Gorllewin Sir Fynwy rhwng 1885 a 1895

Bywyd Personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Warmington yn Colchester, Swydd Essex, yn fab i Edward John Warmington, marsiandwr, a Mary (née Medley) ei wraig.[1]

Cafodd ei addysgu gan diwtoriaid yn y cartref cyn mynychu Ysgol Ramadeg Colchester. Bu'n efrydwr allanol ym Mhrifysgol Llundain lle graddiodd yn y gyfraith ym 1858.

Ym 1871 priododd Ann, ferch Edward Wynch; cawsant tri mab ac un ferch.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar ôl ymadael a'r ysgol aeth i weithio fel clerc erthyglau mewn cwmni cyfreithiol yn ei dref enedigol, gan gymhwyso fel cyfreithiwr ym 1858. Wedi cyfnod yn gweithio fel cyfreithiwr yn Colchester a Llundain cafodd ei alw i'r bar yn y Deml Ganol ym 1869 a dechrau gweithio fel bargyfreithiwr ar Gylchdaith Rhydychen gan arbenigo yng Nghyfraith Ecwiti.[2]

Ym 1882 fe wnaed yn Gwnsler y Frenhines, ac ym 1885 fe wnaed yn feinciwr yn y Deml Ganol, gwasanaethodd hefyd fel trysorydd a llywydd y Deml Ganol.[3]

Gyrfa wleidyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Safodd Warmington fel ymgeisydd Rhyddfrydol yn etholaeth Sir Fynwy yn etholiad cyffredinol 1880, gan ddod yn bedwaredd allan o bedwar ymgeisydd. Er na fu'n llwyddiannus fe dderbyniodd croeso gwresog gan y pleidleiswyr a chefnogwyr yn rhannau o'r Sir.[4]

Pan rannwyd etholaeth Sir Fynwy yn dair etholaeth ar gyfer etholiad 1885 safodd Warmington dros y Rhyddfrydwyr yn etholaeth y Gorllewin gan ennill yn gyffyrddus gyda 83% o'r bleidlais. Cafodd ei ethol yn ddiwrthwynebiad ym 1886 a llwyddodd i ennill dros 80% o'r bleidlais eto wrth gael ei herio gan y Ceidwadwyr ym 1892.

Etholiad cyffredinol 1885: Gorllewin Mynwy
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Cornelius Marshall Warmington 6,730 83.4
Ceidwadwyr B. F. Williams 1,341 16.6
Mwyafrif 5,389
Y nifer a bleidleisiodd 82.6

Cyn etholiad cyffredinol 1918 doedd etholiadau yng Ngwledydd Prydain ddim yn cael eu cynnal ar yr un ddiwrnod ym mhob un etholaeth, gan hynny roedd modd i ymgeisydd a gollodd ei sedd mewn etholiad cynnar ail ymgeisio mewn sedd arall a oedd yn pleidleisio yn hwyrach yn y cyfnod etholiadol. Ymysg y collwyr cynnar yn etholiad cyffredinol 1895 oedd Syr William Vernon Harcourt, arweinydd y Blaid Ryddfrydol yn Nhŷ’r Cyffredin a Changhellor y Trysorlys (roedd y Brif Weinidog, Rosebery, yn Arglwydd). Mae'n debyg mae un o'r rhesymau iddo golli oedd bod bragwyr a thafarnwyr ei etholaeth yn Darby wedi cynllwynio yn ei erbyn oherwydd ei gefnogaeth i'r Dewis Lleol, cynllun byddai'n caniatáu i etholwyr lleol pleidleisio i gau pob tŷ tafarn yn eu plwyf; polisi oedd a chryn gefnogaeth iddi yn y Gymru anghydffurfiol.[5] Yn sgil colli sedd Harcourt penderfynodd Warmington i dynnu ei enw yn ôl o'r ras yng Ngorllewin Mynwy er mwyn i Harcourt cael sefyll yn ei le a chael ail gyfle i ddychwelyd i'r Senedd,[6] etholwyd Harcourt a daeth cyfnod Warmington fel seneddwr i ben.

Wedi'r Senedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Wedi ildio ei sedd aeth Warmington yn ôl i'w gwaith fel bargyfreithiwr, cafodd sawl cynnig i gael ei ddyrchafu i'r fainc fel barnwr ond gwrthodwyd pob cynnig. Cafodd ei greu yn Farwnig ym mis Mehefin 1908[7]

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw yn ei gartref yn Llundain ym 1908 a chladdwyd ei weddillion ym mynwent St Peter's Bredhurst yn swydd Caint[8]; olynwyd ef fel barwnig gan ei fab Marshal Denham Warmington.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Weekly Mail 19 Rhagfyr 1908 Sir C M Warrmington Dead [1] adalwyd 28 Mehefin 2015
  2. Pontypool Free Press 5 Mawrth 1886 Mr C M Warmington MP [2] adalwyd 28 Mehefin 2015
  3. Cardiff Times 2 Medi 1893 Parliamentary History of Monmouthshire [3] adalwyd 28 Mehefin 2015
  4. Cardiff Times 23 Hydref 1880 Monmouthshire Liberal Assocciation [4] adalwyd 28 Mehefin 2015
  5. Papur Pawb 3 Awst 1895 Syr William Harcourt AS [5] adalwyd 28 Mehefin 2015
  6. Cardiff Times 20 Gorffennaf 1895 Sir William Harcourt fôr West Monmouthshire [6] adalwyd 28 Mehefin 2015
  7. Cardiff Times 27 Mehefin 1908 King's Honours [7] adalwyd 28 Mehefin 2015
  8. Find a Grave Sir Cornelius Marshall Warmington [8] adalwyd 28 Mehefin 2015
Senedd y Deyrnas Unedig
Rhagflaenydd:
etholaeth newydd
Aelod Seneddol Gorllewin Sir Fynwy
18851895
Olynydd:
William Vernon Harcourt