Cilla Black
| Cilla Black | |
|---|---|
| Ffugenw | Cilla Black |
| Ganwyd | Priscilla Maria Veronica White 27 Mai 1943 Vauxhall |
| Bu farw | 1 Awst 2015 o strôc Estepona |
| Label recordio | EMI, Bell Records, Parlophone Records |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig |
| Galwedigaeth | canwr, actor, cyflwynydd teledu, cerddor, canwr-gyfansoddwr, cyflwynydd sioe gêm, cyflwynydd |
| Arddull | cerddoriaeth boblogaidd |
| Priod | Bobby Willis |
| Gwobr/au | OBE |
| Gwefan | http://www.cillablack.com/ |
Roedd Cilla Black OBE (ganed Priscilla Maria Veronica White; 27 Mai 1943 – 1 Awst 2015) yn gantores, cyfansoddwraig a chyflwynwraig teledu o Loegr. Ar ôl gyrfa lwyddiannus fel cantores, aeth Black ymlaen i fod y cyflwynwraig benywaidd i gael ei thalu fwyaf yn hanes teledu Prydeinig, yn ei chyfnod.
Bywyd cynnar
[golygu | golygu cod]Ganwyd lack yn Priscilla Maria Veronica White yn ardal Vauxhall yn Lerpwl ar 27 Mai 1943, yn ferch i Priscilla Blythen (1911–1996) a John Patrick White (1904–1971). Magwyd hi yn ardal Scotland Road yn Vauxhall. Ganwyd ei thaid mamol, Joseph Henry Blythen (1883–1966), i rieni Gwyddelig yn Wrecsam; roedd holl cyndeidiau Black yn Wyddelig hefyd.[1][2] Magwyd hi mewn cartref Catholig Rhufeinig a mynychodd Ysgol Sant Antwn yn Scotland Road.[3][4]
Wedi gadael ysgol, mynychodd Goleg Masnachol Anfield, lle dysgodd sgiliau swyddfa.[3][5] Yn benderfynol o fod yn ddiddanwr, cafodd Black swydd ran-amser fel cynorthwyydd ystafell gotiau yn Clwb y Cavern yn Lerpwl, a oedd yn fwyaf adnabyddus am ei gysylltiad â'r Beatles. Gwnaeth ei pherfformiadau byrfyfyr argraff ar y Beatles ac eraill. Cafodd ei hannog i ddechrau canu gan hyrwyddwr o Lerpwl, Sam Leach, a drefnodd ei gig cyntaf yng Nghlwb y Zodiac ar Stryd y Duke, lle ymddangosodd fel Swinging Cilla, gyda chefnogaeth y Big Three.
Yn ddiweddarach daeth hefyd yn gantores wadd gyda'r bandiau 'Merseybeat' Rory Storm and the Hurricanes a Kingsize Taylor and the Dominoes. Yn y cyfamser, bu'n gweithio fel gweinyddes yn lolfa goffi'r Zodiac, lle cyfarfu â'i darpar ŵr Bobby Willis. Cafodd ei chynnwys mewn erthygl yn rhifyn cyntaf y papur newydd cerddoriaeth lleol Mersey Beat gan gyhoeddwr y papur, Bill Harry, a gyfeiriodd ati ar gam fel "Cilla Black" yn hytrach na'i henw iawn. Penderfynodd gadw'r enw wedi hynny.[6]
Gyrfa
[golygu | golygu cod]Cychwynodd ei gyrfa fel cantores yn 1963 a chyrhaeddodd ei senglau "Anyone Who Had a Heart" (1964) a "You're My World" (1964) rif un. Cafodd lwyddiant gyda 11 o ganeuon a gyrhaeddodd y Top Ten rhwng 1964 a 1971. Ym Mai 2010, dangosodd ymchwil gan y BBC (BBC Radio 2) mai ei fersiwn hi o "Anyone Who Had a Heart" oedd y sengl gan ferch a werthodd fwyaf drwy'r 1960au.[7]
Bywyd personol
[golygu | golygu cod]Roedd yn briod â Bobby Willis, a oedd hefyd yn rheolwr iddi ac roedd ganddynt ddau fab. Bu farw ei gŵr yn 1999. Bu farw yn 72 mlwydd oed yn ei chartref yn Marbella, Sbaen.[5][8]
Albymau
[golygu | golygu cod]- Cilla (1965)
- Cilla Sings a Rainbow (1966)
- Sher-oo! (1968)
- Surround Yourself with Cilla (1969)
- Sweet Inspiration (1970)
- Images (1971)
- Day by Day with Cilla (1973)
- In My Life (1974)
- It Makes Me Feel Good (1976)
- Modern Priscilla (1978)
- Especially for You (1980)
- Surprisingly Cilla (1985)
- Cilla's World (1990)
- Through the Years (1993)
- Beginnings: Greatest Hits & New Songs (2003)
- Cilla All Mixed Up (2009)
Teledu
[golygu | golygu cod]- Surprise Surprise (1984–2001)
- Blind Date (1985–2003)
- The Moment of Truth (1998–2001)
- Loose Women (2009, 2010–2011, 2014)
- The One & Only Cilla Black (2013)
Hunangofiant
[golygu | golygu cod]- Step Inside (1985)
- What's It All About? (2003)
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Ancestry Archifwyd 12 Tachwedd 2015 yn y Peiriant Wayback; cyrchwyd 14 Mai 2017.
- ↑ Achyddiaeth Archifwyd 17 Tachwedd 2015 yn y Peiriant Wayback; cyrchwyd 14 Mai 2017.
- 1 2 "Beth yw dy enw di a o ble wyt ti'n dod?". Hanes Lleol – Lerpwl. BBC. Cyrchwyd 5 Chwefror 2008.
- ↑ {{cite web|title=St. Eglwys Anthony - Heol yr Alban|gwaith=Heol yr Alban 2003|cyhoeddwr=Gwasg Scottie|url=http://www.scottiepress.org/sr2003/sr2003.htm%7Carchive-url=https://web.archive.org/web/20030711162414/http://www.scottiepress.org/sr2003/sr2003.htm%7Curl-status=dead%7Carchive-date=11 Gorffennaf 2003|access-date=5 Chwefror 2008}
- 1 2 Laing, Dave (2 Awst 2015). "Cilla Black obituary". The Guardian. Cyrchwyd 3 Awst 2015.
- ↑ Spitz, Bob (2005). The Beatles: The Biography. Efrog Newydd: Little, Brown and Company. tt. 264–65. ISBN 0-316-80352-9.
- ↑ "Biggest selling chart stars of the '60s". The Daily Telegraph. London. 1 Mehefin 2010. Cyrchwyd 2 Mehefin 2010.
- ↑ Kassam, Ashifa; Gayle, Damien (3 Awst 2015). "Cilla Black may have died as result of an accident, say Spanish police". The Guardian (yn Saesneg).