Charlotte Anita Whitney

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Charlotte Anita Whitney
Miss Charlotte Anita Whitney 158007v.jpg
Ganwyd 7 Gorffennaf 1867 Edit this on Wikidata
San Francisco Edit this on Wikidata
Bu farw 4 Chwefror 1955 Edit this on Wikidata (87 oed)
San Francisco Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Unol Daleithiau America Unol Daleithiau America
Alma mater
  • Coleg Wellesley Edit this on Wikidata
Galwedigaeth gwleidydd, swffragét Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Sosialaidd America, Plaid Lafur Gomiwnyddol America, Plaid Gomiwnyddol UDA Edit this on Wikidata
Tad George Edwin Whitney Edit this on Wikidata

Ffeminist a swffragét Americanaidd oedd Charlotte Anita Whitney (7 Gorffennaf 18674 Chwefror 1955) a oedd yn ymgyrchydd hawliau menywod, yn ymgyrchydd gwleidyddol, ac yn Blaid Lafur Gomiwnyddol cynnar America ac yn drefnydd UDA y Blaid Gomiwnyddol yng Nghaliffornia.

Mae'n cael ei chofio orau fel y diffynnydd mewn achos llys yn 1920, sef Whitney v. California, a oedd yn cynnwys datganiad gan Oruchaf Lys yr Unol Daleithiau a oedd yn cyd-fynd â'r farn gan yr Ustus Louis Brandeis, mai dim ond mewn achlysur o "berygl clir a chyfredol" y dylid atal yr hawl i lefaru'n rhydd (free speech). Yn ddiweddarach, byddai'r safon hon yn cael ei defnyddio yn erbyn y Comiwnyddion yn ystod y 1950au.

Magwraeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Fe'i ganed yn San Francisco ar 7 Gorffennaf 1867, yn ferch i deulu blaenllaw a oedd yn cynnwys Ustus o Oruchaf Lys America, Stephen Johnson Field, a'r aml-filiwnydd Cyrus W. Field. Roedd ei thad yn gyfreithiwr.[1]

Mynychodd Whitney ysgol breifat ac ysgol cyhoeddus yn Oakland, Califfornia, ar draws y bae o San Francisco.[1] Pan ddaeth ei haddysg yn Oakland i ben, aeth i ysgol arferol yn San Jose, Califfornia, cyn gadael am yr East Coast i fynychu Coleg Wellesley, yn Wellesley, Massachusetts, lle graddiodd ohoni ym 1889. Wedi graddio, gweithiodd am ychydig fel athrawes.

Bu farw yn San Francisco ar 4 Chwefror yn 87 oed.

Ymgyrchu[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd ymweliad gyda rhannau tlawd Dinas Efrog Newydd gryn argraff arni a dechreuodd ar waith cymdeithasol.[2] Yn 1901 fe'i cyflogwyd fel Ysgrifennydd Gweithredol United Charities of Oakland, California lle bu hyd at 1908.[1]

Trodd yr ymgyrchu at etholfraint, neu'r hawl i bleidlais, i ferched. Rhwng 1911 ac 1913 bu'n drefnydd y National College Equal Suffrage League ac yna'n is-Lywydd y National American Woman Suffrage Association.

Roedd yn gymarol wleidyddol ei natur, ac yn ystod ei hoes bu'n aelod o Blaid Sosialaidd America, Plaid Lafur Gomiwnyddol America a Phlaid Gomiwnyddol UDA.

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Gymdeithas America dros yr Hawl i Ferched Bleidleisio am rai blynyddoedd.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 Solon DeLeon with Irma C. Hayssen and Grace Poole (eds.), American Labor Who's Who. Efrog Newydd: Hanford Press, 1925; tud. 249.
  2. Charities: A Weekly Review of Local and General Philanthropy, cyfrol 7; rhif 1 (July–December 1901), tud. 348.