Beibl Gutenberg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Tudalen o Feibl Gutenberg (cyfrol 1, ffolio 147r), yn dangos dechrau Ail Lyfr Samuel (Prifysgol Rhydychen, Llyfrgell Bodley, Arch. B b. 10). Ychwanegwyd â llaw y llythyr F mawr a'r holl fanylion lliw ar ôl argraffu'r dudalen.

Y llyfr cyntaf a argraffwyd yn Ewrop gan ddefnyddio teip symudol oedd Beibl Gutenberg neu Beibl 42-llinell neu Beibl Mazarin. Fel arfer fe'i enwir ar ôl ei argraffydd, Johannes Gutenberg. Weithiau fe'i enwir ar ôl nifer y llinellau ar bob tudalen (felly "Beibl 42-llinell"), ac weithiau fe'i enwir ar ôl llyfrgell Cardinal Mazarin ym Mharis, oherwydd dyna oedd lleoliad y copi cyntaf i'w ddisgrifio gan lyfrgraffwyr (felly "Beibl Mazarin").

Mae'n argraffiad mewn tair cyfrol o'r testun Lladin y Fwlgat. Gwnaethpwyd y gwaith yng ngweithdy Gutenberg yn Mainz, yr Almaen, a chafodd ei orffen tua 1455. Nid yw'n hysbys faint o gopïau a argraffwyd, ond mae ysgolheigion heddiw yn awgrymu bod rhwng 160 a 185 – tua tri chwarter ar bapur a'r gweddill ar femrwn.

Mae tudalennau'r llyfr yn debyg iawn i'r Beiblau llawysgrif o'r dydd; yn arbennig mae defnydd helaeth o fyrfoddau a chwtogiadau er mwyn cadw'r llinellau yn fyr, gydag ochrau'r colofnau yn gyfochrog. Mewn gwirionedd, roedd yn rhaid i oleuwyr proffesiynol gwblhau'r tudalennau trwy ychwanegu â llaw blaenlythrennau oliwiedig a goliwiadau eraill.

Dolen allanol[golygu | golygu cod y dudalen]