Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Brwydr Hexham"

Jump to navigation Jump to search
Ychwanegwyd 262 beit ,  12 o flynyddoedd yn ôl
2
(newydd)
 
(2)
Brwydr olaf y brenin Brythonig [[Cadwallon ap Cadfan]] o [[Teyrnas Gwynedd|Wynedd]] oedd '''Brwydr Hexham''' (Saesneg: ''Battle of Heavenfield'') a ymladdwyd yn [[634]]. Fe'i lladdwyd gan fyddin [[Oswallt|Oswallt, Brenin Northumbria]] ac yn ôl yr hanesydd [[John Davies]] yn ei lyfr Hanes Cymru, mai'r flwyddyn 634 sy'n "dynodi diwedd y posibilrwydd o adfer penarglwyddiaeth y Brythoniaid ym Mhrydain."John Davies, ''Hanes Cymru'' (Penguin Books, 1990), tudalen 66.</ref>
 
Mae'r ''Annales Cambriae'' yn cofnodi'r fwrydr fel ''Bellum Cantscaul'' yn 631 a [[BedeBeda]] yntau'n ei alw'n Frwydr ''Deniseburna'' ger ''Hefenfelth''.
 
==Y frwydr==
Symudodd y fyddin Gymreig i ogledd [[Efrog]]. Angorodd Oswallt ei filwyr ger [[Mur Hadrian|Fur Hadrian]] tua phedair milltir i'r gogledd o [[Hexham]]. Yn ystod y nos (yn ôl y chwedl) ymddangosodd Sant Columba o flaen Oswallt, mewn breuddwyd, gan broffwydo iddo fuddugoliaeth. Trodd Oswallt ei filwyr i wynebu'r dwyrain, gydag ochrau'r fyddin yn cael eu hamddiffyn gan "Brady's Crag" yn y gogledd a Mur Hadrian i'r de. Yn ôl BedeBeda, cododd groes a dechreuodd weddio.
 
Ymosododd y Cymry, gan fethu ymosod ar ochrau'r fyddin Sacsonaidd, a dechreuant adael faes y gad i gyfeiriad y de a daliwyd a lladdwyd Cadwallon mewn lle o'r enw Nant Denis (Saesneg: ‘Brook of Denis’), a adnabyddir heddiw fel "Rowley Burn". Roedd hon yn fuddugoliaeth bwysig i Oswallt a chredir fod llawer iawn o Gymry wedi'u lladd. Yn ddiweddarach, daethpyd i alw'r safle yn "Heavenfield" ("Hefenfelth").
 
==Cyfeiriadau==
{{cyfeiriadau}}
 
[[Categori:632]]
[[Categori:Brenhinoedd Gwynedd]]
[[Categori:Brwydrau Cymru|Brwydr Hexham]]
[[Categori:Hanes Lloegr]]
[[Categori:Brwydrau Lloegr|Brwydr Hexham]]
 
[[en:Battle of Heavenfield]]

Llywio