Akihito, Ymerawdwr Japan

Akihito, Ymerawdwr Japan
Ganwyd	継宮明仁親王  23 Rhagfyr 1933  Tokyo Imperial Palace
Dinasyddiaeth	Japan
Alma mater	Prifysgol Gakushuin
Galwedigaeth	teyrn, pysgodegydd, swolegydd, botanegydd morol, llywodraethwr, Ymerawdwr Japan
Swydd	Ymerawdwr Japan, Emperor Emeritus
Adnabyddus am	Neges gan Ei Fawrhydi yr Ymerawdwr (16 Mawrth 2011), Neges gan Ei Fawrhydi yr Ymerawdwr (8 Awst 2011)
Taldra	1.65 metr
Tad	Hirohito
Mam	Kōjun
Priod	Michiko
Plant	Naruhito, Akishino, Sayako Kuroda
Llinach	Llys Ymerodrol Japan
Gwobr/au	Uwch Groes y Lleng Anrhydedd, Marchog Uwch-Groes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal, Marchog Croes Fawr Urdd Frenhinol Victoria, Order of the White Eagle (Third Polish Republic), Gwobr Urdd y Goron a'r Frenhiniaeth, Maleisia, Marchog Uwch Groes gyda Choler Urdd Sant Olav, Coler Urdd y Llew Gwyn, Uwch Groes Urdd y Gwaredwr, Marchog Fawr Groes yn Urdd Llew yr Iseldiroedd, Prif Ruban Urdd y Blodau Paulownia, Uwch Cordon Urdd Leopold, Grand Cross with Collar of the Order of the Three Stars, Uwch Groes Urdd Cenedlaethol y Llew, Order of the Nile, Uwch Groes Urdd Eryr yr Aztec, Uwch Groes Sash y Tair Urdd, Order of the Sun of Liberty, Urdd Tywysog Yaroslav Gall, Dosbarth 1af, Urdd yr Eliffant, Grand Cross, Special Class of the Order of the Sun of Peru, Uwch Groes Dosbarth Arbennig Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen, Uwch Cordon Prif Urdd yr Eurflodyn, Collar of the Supreme Order of the Chrysanthemum, Uwch-seren Datganiad o Wasanaeth i Weriniaeth Awstria, Urdd Seren Mawr Iwgoslafia, Uwch Goler Urdd Tywysog Harri, Uwch Goleg Urdd Sant'Iago de l'Épée, Coler Urdd Siarl III, Knight of the Garter, Grand Cross with collar of the Order of Vytautas the Great, Grand Cross of the Order of Good Hope, Collier de l'ordre de la Croix de Terra Mariana, Urdd Sikatuna, Order of Lakandula, Uwch Groes Rhosyn Gwyn y Ffindir gyda Choler, Urdd Ojaswi Rajanya, Uwch Croes Urdd Siarl III, collar of the Order of the Golden Fleece, Grand Cross of the National Order of Mali, Nishan-e-Pakistan, Order of the Supreme Sun, Order of the Seal of Solomon, Urdd Brenhinol y Seraffim, Marchog Croes Uwch Urdd Sant Olav, Honorary Fellow of the Zoological Society of London, Urdd Aur yr Olympiad
llofnod

125ed Ymerawdwr Japan 天皇 (tennō) ydy Akihito (明仁); ganwyd 23 Rhagfyr 1933. Mae'n fab i'r ymerawdwr Hirohito (yr Ymerawdwr Shōwa) ac fe'i orseddwyd (1989-2019).

Ymddeolodd yn wirfoddol ar 30 Ebrill 2019 oherwydd fod ei iechyd yn dirywio ac ei fod yn mynd yn oedrannus. Dyma'r ymddeoliad cyntaf yn y teulu ers Ymerawdwr Kōkaku yn 1817.

Ei enw

Yn Japan, ni chaiff yr ymerawdwr ei alw gyda'i enw bedydd, eithr fel "Ei Fawrhydi Ymerawdwr Imperialaidd" a ellir ei fyrháu i "Ei Fawrhydi Imperialaidd" (天皇陛下, Tennō Heika). Ysgrifennir ei enw'n ffurfiol fel "Yr Ymerawdwr Cyfoes" (今上天皇, kinjō tennō). Mae ei gyfnod ar yr orsedd yn cael ei alw'n "Heisei" (平成), ac wedi iddo farw bydd yn cael ei ailenwi'n "Ymerawdwr Heisei" (平成天皇 Heisei tennō); drwy orchymyn Cabined y wlad yn dilyn ei farwolaeth. Ar yr un pryd bydd yr enw ar y cyfnod nesa'n cael ei greu a'i gyhoeddi yngyd ag enw'r ymerawdwr nesaf.

Ymddeolodd o'i wirfodd fel Ymerawrdwr Siapan ar 30 Ebrill 2019 gan adael i'w fab, Naruhito efiteddu'r Orsedd gan ddechrau ei deyrnasiad ar 1 Mai 2019.

Yr Ymerawdr Akihito

Cyfeiriadau

Rhagflaenydd: Hirohito

Ymerawdr Japan 7 Ionawr 1989– 30 Ebrill 2019

Olynydd: Naruhito