Olew

Oddi ar Wicipedia

Hylif na ellir ei gymysgu â dŵr yw olew. Mae pris olew petroliwm yn effeithio ar economi gwledydd y byd.

Ceir gwahanol fathau o olew, gan gynnwys:

• Olew ffosil sydd yn adnodd naturol ac a ddefnyddir fel ffynhonell ynni neu wres, megis petroliwm, disel a paraffin. Fe'i ceir mewn creigiau.
• Olew organig sy'n cynnwys hanfod blodau neu blanhigion eraill megis blodau haul; mae'r gwyddonydd yn defnyddio'r term lipids am y rhain.

Ceir llawer o ddefnyddiau i olew, gan gynnwys:

• Olew cosmetig i wella ansawdd y croen
• Olew ar gyfer iro, a roddir i beiriant neu injan er mwyn iddi hi droi yn iawn, heb ffrithiant
• Paratoi bwyd, er enghraifft olew'r olewyddan (Saesneg: olive oil)
• Tanwydd ar gyfer cynesu adeiladau neu yrru cerbyd
• Paent-olew; defnyddir paent olew ers 15ed Ganrif
• Seremoniau crefyddol (i eneinio'r corff hefyd)

Y Gynghrair Arabaidd yw prif gynhyrchydd olew'r byd, gyda Saudi Arabia yn ail, a Rwsia'n drydydd.