José Saramago

Llenor a newyddiadurwr Portiwgeaidd oedd José de Sousa Saramago (16 Tachwedd, 1922 – 18 Mehefin, 2010). Ennillodd Wobr Llenyddiaeth Nobel yn 1998.

Ganed ef i deulu tlawd yn Azinhaga, pentref bychan yn nhalaith Ribatejo i'r de-ddwyrain o Lisbon. Symudodd y teulu i Lisbon yn 1924, lle cafodd ei dad waith fel plismon. Bu José yn gweithio fel mecanydd ceir am ddwy flynedd, yna fel cyfieithydd a newyddiadurwr. Daeth yn olygydd cynorthwyol y papur newydd Diário de Notícias.

Dim ond yn ei bum degau y daeth yn adnabyddus yn rhyngwladol, gyda chyhoeddi'r nofel Baltasar a Blimunda. Bu'n aelod o Blaid Gomiwnyddol Portiwgal ers 1969, ac achosodd ei syniadau gryn helynt ym Mhortiwgal ar adegau, yn enwedig ar ôl cyhoeddi Yr Efengyl yn ôl Iesu Grist, oedd yn potreadu Iesu fel dyn ffaeledig. Yn rhannol oherwydd yr helynt yma, symudodd ef a'i wraig i Lanzarote i fyw. Beirniadodd Israel yn hallt am ei gweithredodd ym Mhalesteina a Libanus.

Gweithiau

Teitl	Blwyddyn
Terra do Pecado	1947
Os Poemas Possíveis	1966
Provavelmente Alegria	1970
Deste Mundo e do Outro	1971
A Bagagem do Viajante	1973
As Opiniões que o DL teve	1974
O Ano de 1993	1975
Os Apontamentos	1976
Manual de Pintura e Caligrafia	1977
Objecto Quase	1978
Levantado do Chão	1980
Viagem a Portugal	1981
Memorial do Convento	1982
O Ano da Morte de Ricardo Reis	1986
A Jangada de Pedra	1986
História do Cerco de Lisboa	1989
O Evangelho Segundo Jesus Cristo	1991
Ensaio sobre a Cegueira	1995
Todos os Nomes	1997
O Conto da Ilha Desconhecida	1997
A Caverna	2001
O Homem Duplicado	2003
Ensaio sobre a Lucidez	2004
Don Giovanni ou o Dissoluto Absolvido	2005
As Intermitências da Morte	2005
As Pequenas Memórias	2006