Awstiniaid

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Urddau mynachaidd yn perthyn i'r Eglwys Gatholig yw'r Awstiniaid. Daw'r enw o Sant Awstin o Hippo (bu farw 430).

Ar hyn o bryd mae pum prif gangen:

  1. Canoniaid Rheolaidd; urdd o Ganoniaid sy'n dilyn Rheol Awstin, ac sydd wedi uno mewn Cyfundeb Canoniaid Rheolaidd Sant Awstin. Y mae'r Canoniaid Rheolaidd yn mynd yn ôl at dai annibynol o Ganoniaid o'r 11eg ganrif. Y mae'r Canoniaid Rheolaidd yn byw bywyd cymundol gan gynnwys gweddi ar y cyd ac yn gweithio mewn plwyfi.
  2. Canoniaid Premonstratensaidd; ffurfiwyd yr Urdd hon gan Norbert o Xanten, y mae'r canoniaid hyn yn byw bywyd mwy caeedig
  3. Canonesau Rheolaidd; lleianod yn dilyn bywyd caeedig
  4. Urdd Sant Awstin urdd o Frodyr a ffurfiwyd yn 13eg o dan Prior Cyffredinol
  5. cynulleidfaoedd crefyddol o fywyd apostolaidd (dynion a merched)
  6. urddau a chymdeithasau lleyg a sefydlwyd dan enw Sant Awstin

Tai Awstinaidd yng Nghymru[golygu]

Sefydlwyd nifer o dai o Ganoniaid Rheolaidd yn dilyn Rheol Sant Awstin yng Nghymru. Roedd y rhain yn cynnwys Priordy Penmon, Priordy Caerfyrddin a Priordy Llanddewi Nant Hodni. Bu amryw ohonynt yn hen glasau Celtaidd cyn dod yn briordai; er enghraifft yng Ngwynedd daeth amryw o'r hen glasau yn briordai y Canoniaid Awstinaidd Rheolaidd dan nawdd Llywelyn Fawr yn nechrau'r 13eg ganrif.