An Blascaod Mór

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Adfeilion tai ar An Blascaod Mór

Ynys fwyaf Ynysoedd Blasket oddi ar arfordir Swydd Kerry yn ne-orllewin Gweriniaeth Iwerddon yw An Blascaod Mór (Saesneg: Great Blasket).

Saif yr ynys tua 2 km o'r tir mawr. Roedd pobl yn byw arni hyd 1953, pan benderfynodd Llywodraeth Iwerddon nad oedd modd eu cynnal yno. Hwy oedd y boblogaeth fwyaf gorllewinol yn Ewrop, ac roedd yno ddiwylliant unigryw, Gwyddeleg ei iaith. Er na fu'r boblogaeth erioed yn fawr, efallai 150 ar ei uchafbwynt, cynhyrchwyd nifer o weithiau llenyddol pwysig gan drigolion yr ynys. Yn eu plith roedd Machnamh Seanamhná ("Myfyrdodau Hen Wraig") gan Peig Sayers, Fiche Bliain Ag Fás ('"Ugain Mlynedd yn Tyfu") gan Muiris Ó Súilleabháin ac An t-Oileánach ("Yr Ynyswr") gan Tomás Ó Criomhthain.

Ar un adeg roedd hostel a chaffi ar yr ynys, ond maent yn awr wedi cau. Dymuniad y llywodraeth yw ei gwneud yn barc cenedlaethol, ond mae dadl ynglyn a pherchenogaeth y tir.