Y bengaled
| Centaurea nigra | |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Plantae |
| Ddim wedi'i restru: | Angiosbermau |
| Ddim wedi'i restru: | Ewdicotau |
| Ddim wedi'i restru: | Asteridau |
| Urdd: | Asterales |
| Teulu: | Asteraceae |
| Genws: | Centaurea |
| Rhywogaeth: | C. nigra |
| Enw deuenwol | |
| Centaurea nigra L. | |

Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy'r bengaled sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Centaurea nigra a'r enw Saesneg yw Common knapweed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pengaled, Cramennog, Madfelen, Pengaled Benddu, Pengaled Coch, Pengaled Du, Pengaled Leiaf Benddu.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Mae'n blanhigyn lluosflwydd sy'n frodorol o Ewrop a chaiff ei ystyried gan lawer yn chwynyn. Gall dyfu i uchder o oddeutu metr.
Mae'r dail hyd at 25 cm o faint, ac fel arfer yn glustennog ac yn flewog. Mae cyffion gan y dail isaf, ond nid y dail uchaf.
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Geiriadur rhywogaethau Gwefan Llên Natur
