Straeon y Pentan

Straeon y Pentan

Enghraifft o:	gwaith llenyddol, gwaith ysgrifenedig
Awdur	Daniel Owen
Iaith	Cymraeg
Dyddiad cyhoeddi	1895
Prif bwnc	casgliad o storïau byrion
Dynodwyr

Cyfrol o straeon byrion gan Daniel Owen yw Straeon y Pentan. Fe'i cyhoeddwyd gan Hughes a'i Fab yn 1895, ychydig fisoedd cyn marwolaeth yr awdur. Roedd 9 o'r 19 stori wedi ymddangos yn fisol yn Cymru'r Plant rhwng Gorffennaf 1894 ac Ebrill 1895. Yn ei ragair "At y Darllenydd" mae Daniel Owen yn pwysleisio mai straeon gwir yw'r rhain, a'i fod yn defnyddio'r cymeriad "F'ewyrth Edward" i'w hadrodd "er mwyn ysgafnhau yr arddull a'u gwneud yn fwy darllenadwy i bawb". Mae'n sicr i Daniel Owen ddefnyddio straeon a glywsai ar lafar gwlad yn yr Wyddgrug a'r ardaloedd cyfagos, ac yn wir iddo fynychu tafarnau'r Wyddgrug i chwilio amdanynt. Mewn sgwrs gyda T. Ceiriog Williams cofiai un o drigolion Maes-y-dre sôn am hyn, "Old Daniel's been yonder again after his tales."

Cyhoeddwyd cyfieithiad Saesneg yn 2011, ac argraffiad newydd o'r straeon gwreiddiol gan Melin Bapur yn 2024.

Cynnwys

• "Doli'r Hafod Lom"
• "Nid wrth ei Big y mae Prynu Cyffylog"
• "Y Ddau Fonner"
• "Y Daleb"
• "Enoc Evans, y Bala"
• "Het Jac Jones"
• "Edward Cwm Tydi"
• "Thomas Owen, Tŷ'r Capel"
• "Y Gweinidog"
• "Wiliam y Bugail"
• "Ci Hugh Burgess"
• "Cŵn"
• "Tomos Mathias"
• "Ysbryd y Crown"
• "Tubal Cain Adams"
• "Fy Annwyl Fam fy Hunan"
• "Hen Gymeriad"
• "Rhy Debyg"
• "Y Ddau Deulu"

Delweddau

Mae rhai o'r storïau yn cynnwys delwedd print bloc pren i'w darlunio

• 
• 
• 

• 
• 
•