Sir Llundain

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sir Llundain
Math sir hanesyddol y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 21 Mawrth 1889 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Gwlad Baner Lloegr Lloegr
Cyfesurynnau 51.516°N 0.092°W Edit this on Wikidata

Sir gweinyddol yn ne-ddwyrain Lloegr oedd Sir Llundain (Saesneg: County of London). Roedd ganddi ffiniau sy'n cyfateb yn agos i'r ardal a elwir bellach yn Llundain Fewnol. Fe'i crëwyd gan Ddeddf Llywodraeth Leol 1888. Ei chorff llywodraethu oedd Cyngor Sir Llundain (Saesneg: London County Council, LCC).

Lleoliad Sir Llundain yn Lloegr

Roedd gan y sir arwynebedd o 303 km². Yn ystod ei bodolaeth bu dirywiad graddol yn y boblogaeth wrth i drigolion symud i'r maestrefi allanol. Ym 1911 roedd ganddi boblogaeth o 4,521,685; erbyn 1961 roedd y cyfanswm hwn wedi gostwng i 3,200,484. Fe'i rhannwyd yn ddwy ran (gogledd a de) gan Afon Tafwys, sef y nodwedd ddaearyddol fwyaf arwyddocaol. Roedd yn ffinio ag Essex i'r gogledd-ddwyrain, Middlesex i'r gogledd, Surrey i'r de-orllewin, a Caint i'r de-ddwyrain.

Ym 1900 trefnwyd y sir yn 28 o fwrdeistrefi metropolitan.

Ym 1965 fe'i diddymwyd gan Ddeddf Llywodraeth Llundain 1963 a'i disodli gan Llundain Fwyaf, a lywodraethwyd gan Cyngor Llundain Fwyaf (Saesneg: Greater London Council, GLC). Roedd Llundain Fwyaf tua phum gwaith yn fwy na Sir Llundain, ac roedd hefyd yn cynnwys yr hen sir Middlesex yn ogystal â rhannau o Essex, Swydd Hertford, Surrey, a Chaint. Unwyd y 28 bwrdeistref fetropolitan yn Sir Llundain i ffurfio 12 o fwrdeistrefi Llundain newydd.