Santes Marchell o Dalgarth

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Santes Marchell o Dalgarth
Tal Garth, Garth Madrun.jpg
Tir o gwmpas eglwys Talgarth, safle Garth Madrun
Ganwyd 375 Edit this on Wikidata
Aberhonddu Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth arweinydd crefyddol Edit this on Wikidata

Santes oedd Marchell (neu Madrun) a annwyd tua 375 [1] yn unig ferch i Tewdrig pennaeth Llanfaes, ger Aberhonddu ac hi etifeddodd y rhan fwyaf o'i tiroedd.[2] Bu ei phrif llys yn Ngarth Madrun.

Priodas Marchell[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu y gaeaf cyn i Marchell priodi yn arbennig o oer ac anfonwyd Marchell i Iwerddon gan ei thad i ddianc rhag yr oerni ac i cael dillad cynnes o groen anifeiliaid. Gan fod y tywydd mor oer bu farw trydedd rhan o'i gweision ar noson gyntaf y taith, a haner y gweddill ar yr ail noson.(Mewn rhai cofnodion o'r hanes yr oeddent yn dianc rhag y pla melyn, ond gan ni daeth y pla melyn i Gymru tan 547 ac dylid cysylltu y hanes hwn gyda santes arall o'r un enw.) Yn Iwerddon priododd Marchell â mab pennaeth Gwyddeleg, Amlach ap Cormac ar yr amod y buasai eu plant eu magu ar ei thiroedd hi. Ganwyd ei hunig plentyn, Brychan, yng Ngarth Madrun tua'r blwyddyn 400. Trwy Brychan bu Marchell yn mamgu ac yn cyn-nain i nifer fawr o saint.[3] Gelwir o leiaf tair santes arall yn Marchell a buont i gyd yn disgynyddion iddi hi.[2]

Gwelir hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dylid darllen yr erthygl hwn ynghyd-destun yr erthygl Santesau Celtaidd 388-680

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Edwards, A.G. 1912, Landmarks in the History of the Welsh Church, Murrey
  2. 2.0 2.1 Deleney, JJ, 1982 A Dictionary of Saints, Kaye and Ward
  3. Jones, T.T. 1977, The daughters of Brychan, Brycheiniog XVII