Pina Bausch

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Pina Bausch
Pina Bausch cropped 2.jpg
Ganwyd 27 Gorffennaf 1940 Edit this on Wikidata
Solingen Edit this on Wikidata
Bu farw 30 Mehefin 2009 Edit this on Wikidata (68 oed)
Achos: canser yr ysgyfaint Edit this on Wikidata
Wuppertal Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Yr Almaen Yr Almaen
Alma mater
  • Prifysgol y Celfyddydau, Folkwang
  • Ysgol Juilliard, Efrog Newydd Edit this on Wikidata
Galwedigaeth coreograffydd, dawnsiwr bale, dawnsiwr, arlunydd, athro celf, meistr mewn bale, academydd Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Café Müller Edit this on Wikidata
Priod Ronald Kay Edit this on Wikidata
Gwobr/au Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf, Ring of Honour of the city Wuppertal, Croes Uwch Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen, Gwobr Goethe, Musikpreis der Stadt Duisburg, Gwobr y Wladwriaeth: Gogledd Rhine-Westphalia, Praemium Imperiale, Chevalier de la Légion d'Honneur, Commandeur des Arts et des Lettres‎, Cadlywydd Urdd Teilyngdod Weriniaeth yr Eidal, Uwch-swyddog Urdd Santiago de la Espada, Gwobr Kyoto, Honorary doctor of the University of Bologna, Gwobr Kyoto yn y Celfyddydau ac Athroniaeth, Croes Marchog-Cadlywydd Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen, Cymrawd Academi Celf a gwyddoniaeth America Edit this on Wikidata
Gwefan http://www.pinabausch.de Edit this on Wikidata

Dawnswraig fodern, cyfarwyddwraig bale, coreograffydd, athrawes ddawns a pherfformwraig o'r Almaen oedd Philippina "PinaBausch (27 Gorffennaf 194030 Mehefin 2009). Gyda'i steil unigryw, ei dawn o symud, sain, a llwyfannu diddorol, yn ogystal â chydweithio gyda pherfformwyr yn ystod y broses datblygu (steil a elwir Tanztheater), fe ddaeth yn arweinydd dylanwadol ym maes y ddawns fodern o'r 1970au ymlaen. Fe greodd hi'r cwmni Tanztheater Wuppertal Pina Bausch (de) sy'n perfformio yn rhyngwladol.

Blynyddoedd Cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Bausch yn Solingen, y trydydd a'r ieuengaf o blant August ac Anita Bausch, a oedd yn berchen ar fwyty gydag ystafelloedd cysgu. Roedd y bwyty yn lle delfrydol iddi ddechrau perfformio - o oedran ifanc iawn. Roedd hi'n perfformio i'r gwesteion yn y gwesty, yna fe sylweddolodd ei rhieni fod ganddi botensial.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Pan yn 15 mlwydd oed, cafodd Pina ei derbyn i astudio yn Folkwangschule (Academi Folkwang). Roedd yr ysgol yn cael ei gyfarwyddo gan Kurt Jooss, un o arloeswyr math newydd o theatr ddawns o'r enw Tanztheater, oedd yn cysylltu dawns, gwaith dramatig neu theatr.

Ar ôl graddio yn 1959, gadawodd Bausch yr Almaen gydag ysgoloriaeth gan y German Academic Exchange Service er mwyn parhau gyda'i hastudiaethau yn Juilliard School yn Efrog Newydd yn 1960, ble roedd Antony TudorJosé LimónAlfredo Corvino, a Paul Taylor yn dysgu yno. Roedd Bausch yn perfformio gyda Tudor yn y Metropolitan Opera Ballet Company, a gyda Paul Taylor yn y New American Ballet. Cafodd Taylor ei wahodd yn 1960 i berfformio darn newydd o waith o'r enw Tablet yn Spoleto, yr Eidal, fe aeth a Bausch gydag ef. Yn Efrog Newydd, fe berfformiodd Bausch gyda Chwmni Ddawns Paul Sanasardo a Donya Feuer ac fe gyd-weithiodd ar ddau ddarn gyda nhw yn 1961. Yn Efrog Newydd, fe ddatganodd Pina "Mae Efrog Newydd fel jwngl ond ar yr un pryd, mae'n rhoi'r ymdeimlad o ryddid. Yn y ddwy flynedd diwethaf, rwyf wedi darganfod fy hunan."

Yn 1962, ymunodd Bausch a sioe newydd Jooss, Folkwang-Ballet (Ballet Folkwang) fel unawdydd a chynorthwyodd Jooss ar nifer o'i ddarnau. Yn 1968, fe aeth ati i goreograffi ei darn cyntaf  Fragmente (Darnau), i gerddoriaeth Béla Bartók. Yn 1969, fe ddilynodd Jooss fel cyfarwyddwr artistig y cwmni.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]