Parasetamol

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Parasetamol
Data cyffredinol
Dynodwyr
Arall

Mae parasetamol, a elwir hefyd yn acetaminophen neu APAP, yn feddyginiaeth a ddefnyddir i drin poen a thwymyn. Fe'i defnyddir fel arfer ar gyfer rhyddhad rhag poen ysgafn i gymedrol. Mae'r dystiolaeth am ei werth i leddfu twymyn mewn plant yn ansicr.[1][2] Fe'i gwerthir yn aml mewn cyfuniad â chynhwysion eraill, megis mewn llawer o feddyginiaethau ar gyfer annwyd Defnyddir parasetamol mewn cyfuniad â meddyginiaeth opioid hefyd, ar gyfer poen mwy difrifol fel poen canser a phoen ar ôl llawdriniaeth.[3] Fe'i defnyddir fel arfer trwy ei lyncu ond mae hefyd ar gael mewn ffurf i'w gweini trwy'r rectwm neu yn fewnwythiennol. Mae effeithiau'n para rhwng dwy a phedair awr..

Mae parasetamol yn ddiogel, fel arfer o ddefnyddio'r dosau a argymhellir.[4] Weithiau y bydd brechau croen difrifol yn digwydd fel sgil effaith cymryd parasetamol a gall dos rhy uchel arwain at fethiant yr afu. Ymddengys ei fod yn ddiogel i'w ddefnyddio yn ystod beichiogrwydd ac wrth fwydo ar y fron.[5] Gall cleifion sy'n byw efo chlefyd yr afu ei ddefnyddio ond mewn dosau is.[6] Mae parasetamol wedi'i ddosbarthu fel poenliniarydd ysgafn.[7].  Nid oes ganddo weithgaredd gwrthlidiol sylweddol. Nid yw'n hollol glir a sut mae'r cyffur yn gweithio..[8]

Darganfuwyd parasetamol ym 1877.[9] Dyma'r feddyginiaeth fwyaf cyffredin ar gyfer poen a thwymyn yn Ewrop a'r Unol Daleithiau.[10] . Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, sef restr o'r meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd[11]. Mae parasetamol ar gael fel meddyginiaeth generig ac o dan enwau masnachol megis Anadin, Tylenol a Panadol ymhlith eraill[12] .

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Meremikwu, M; Oyo-Ita, A (2002). "Paracetamol for treating fever in children". The Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD003676. doi:10.1002/14651858.CD003676. PMID 12076499.
  2. De Martino, Maurizio; Chiarugi, Alberto (2015). "Recent Advances in Pediatric Use of Oral Paracetamol in Fever and Pain Management". Pain and Therapy 4 (2): 149–168. https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs40122-015-0040-z.
  3. Scottish Intercollegiate Guidelines Network (SIGN) (2008). "6.1 and 7.1.1". Guideline 106: Control of pain in adults with cancer (PDF). Scotland: National Health Service (NHS). ISBN 9781905813384. 
  4. Russell, FM; Shann, F; Curtis, N; Mulholland, K (2003). "Evidence on the use of paracetamol in febrile children". Bulletin of the World Health Organization 81 (5): 367–72. PMC 2572451. PMID 12856055. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2572451.
  5. "Acetaminophen". The American Society of Health-System Pharmacists. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 5 June 2016. http://www.drugs.com/monograph/acetaminophen.html.
  6. Lewis, JH; Stine, JG (June 2013). "Review article: prescribing medications in patients with cirrhosis - a practical guide". Alimentary pharmacology & therapeutics 37 (12): 1132–56. doi:10.1111/apt.12324. PMID 23638982.
  7. Hochhauser, Daniel (2014). Cancer and its Management. John Wiley & Sons. p. 119. ISBN 9781118468715. 
  8. McKay, Gerard A.; Walters, Matthew R. (2013). "Non-Opioid Analgesics". Lecture Notes Clinical Pharmacology and Therapeutics (9th ed.). Hoboken: Wiley. ISBN 9781118344897. 
  9. Mangus, Brent C.; Miller, Michael G. (2005). Pharmacology application in athletic training. Philadelphia, Pennsylvania: F.A. Davis. p. 39. ISBN 9780803620278. 
  10. Aghababian, Richard V. (22 October 2010). Essentials of emergency medicine. Jones & Bartlett Publishers. p. 814. ISBN 978-1-4496-1846-9.  Check date values in: |date= (help)Check date values in: |date= (help)
  11. "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)". April 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 13 December 2016. http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1.
  12. Hamilton, Richard J. (2013). Tarascon pocket pharmacopoeia : 2013 classic shirt-pocket edition (27th ed.). Burlington, Massachusetts: Jones & Bartlett Learning. p. 12. ISBN 9781449665869. 

Rhybudd Cyngor Meddygol[golygu | golygu cod y dudalen]


Cyngor meddygol

Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc iechyd er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.

Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!