Parasetamol

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Parasetamol
Polar-surface-area.png
N-Acetyl-p-aminophenol.svg
Data cyffredinol
Math Poenleddfwr an-opioid edit this on wikidata
Màs 151.063 ±0 Uned dalton edit this on wikidata
Fformiwla gemegol C₈h₉no₂ edit this on wikidata
Enw WHO Paracetamol edit this on wikidata
Clefydau i'w trin Gorwres, poen edit this on wikidata
Beichiogrwydd Categori beichiogrwydd awstralia a, categori beichiogrwydd unol daleithiau america c edit this on wikidata
Dynodwyr
SMILES Cc(=o)nc1=cc=c(c=c1)o edit this on wikidata
Freebase /M/0lbt3 edit this on wikidata
CAS 103-90-2 edit this on wikidata
PubChem CID 1983 edit this on wikidata
ChEBI 46195 edit this on wikidata
InChI 1S/c8h9no2/c1-6(10)9-7-2-4-8(11)5-3-7/h2-5,11h,1h3,(h,9,10) edit this on wikidata
ChEMBL Chembl112 edit this on wikidata
ChemSpider 1906 edit this on wikidata
UNII 362O9itl9d edit this on wikidata
ATC N02be01 edit this on wikidata
KEGG D00217 edit this on wikidata
MeSH M0000115 edit this on wikidata
Llawlyfr Ligand 5239 edit this on wikidata
Rhif EC 203-157-5 edit this on wikidata
Cofrestr Beilstein 2208089 edit this on wikidata
Drugbank 00316 edit this on wikidata
ECHA 100.002.870 edit this on wikidata
HMDB Hmdb01859 edit this on wikidata
PDB 2Dpz, 4a9j, 4a9k, 1tyl, 1tym, 3py4, 4yji, 4gn6, 4cut, 2ocu edit this on wikidata
RxNorm CUI 161 edit this on wikidata
UMLS CUI C0000970 edit this on wikidata
NDF-RT N0000145898 edit this on wikidata
IEDB Epitope 117710 edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Mae parasetamol, a elwir hefyd yn acetaminophen neu APAP, yn feddyginiaeth a ddefnyddir i drin poen a thwymyn. Fe'i defnyddir fel arfer ar gyfer rhyddhad rhag poen ysgafn i gymedrol. Mae'r dystiolaeth am ei werth i leddfu twymyn mewn plant yn ansicr.[1][2] Fe'i gwerthir yn aml mewn cyfuniad â chynhwysion eraill, megis mewn llawer o feddyginiaethau ar gyfer annwyd Defnyddir parasetamol mewn cyfuniad â meddyginiaeth opioid hefyd, ar gyfer poen mwy difrifol fel poen canser a phoen ar ôl llawdriniaeth.[3] Fe'i defnyddir fel arfer trwy ei lyncu ond mae hefyd ar gael mewn ffurf i'w gweini trwy'r rectwm neu yn fewnwythiennol. Mae effeithiau'n para rhwng dwy a phedair awr..

Mae parasetamol yn ddiogel, fel arfer o ddefnyddio'r dosau a argymhellir.[4] Weithiau y bydd brechau croen difrifol yn digwydd fel sgil effaith cymryd parasetamol a gall dos rhy uchel arwain at fethiant yr afu. Ymddengys ei fod yn ddiogel i'w ddefnyddio yn ystod beichiogrwydd ac wrth fwydo ar y fron.[5] Gall cleifion sy'n byw efo chlefyd yr afu ei ddefnyddio ond mewn dosau is.[6] Mae parasetamol wedi'i ddosbarthu fel poenliniarydd ysgafn.[7].  Nid oes ganddo weithgaredd gwrthlidiol sylweddol. Nid yw'n hollol glir a sut mae'r cyffur yn gweithio..[8]

Darganfuwyd parasetamol ym 1877.[9] Dyma'r feddyginiaeth fwyaf cyffredin ar gyfer poen a thwymyn yn Ewrop a'r Unol Daleithiau.[10] . Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, sef restr o'r meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd[11]. Mae parasetamol ar gael fel meddyginiaeth generig ac o dan enwau masnachol megis Anadin, Tylenol a Panadol ymhlith eraill[12] .

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Meremikwu, M; Oyo-Ita, A (2002). "Paracetamol for treating fever in children". The Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD003676. doi:10.1002/14651858.CD003676. PMID 12076499.
  2. De Martino, Maurizio; Chiarugi, Alberto (2015). "Recent Advances in Pediatric Use of Oral Paracetamol in Fever and Pain Management". Pain and Therapy 4 (2): 149–168. https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs40122-015-0040-z.
  3. Scottish Intercollegiate Guidelines Network (SIGN) (2008). "6.1 and 7.1.1". Guideline 106: Control of pain in adults with cancer (PDF). Scotland: National Health Service (NHS). ISBN 9781905813384. 
  4. Russell, FM; Shann, F; Curtis, N; Mulholland, K (2003). "Evidence on the use of paracetamol in febrile children". Bulletin of the World Health Organization 81 (5): 367–72. PMC 2572451. PMID 12856055. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2572451.
  5. "Acetaminophen". The American Society of Health-System Pharmacists. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 5 June 2016. http://www.drugs.com/monograph/acetaminophen.html.
  6. Lewis, JH; Stine, JG (June 2013). "Review article: prescribing medications in patients with cirrhosis - a practical guide". Alimentary pharmacology & therapeutics 37 (12): 1132–56. doi:10.1111/apt.12324. PMID 23638982.
  7. Hochhauser, Daniel (2014). Cancer and its Management. John Wiley & Sons. p. 119. ISBN 9781118468715. 
  8. McKay, Gerard A.; Walters, Matthew R. (2013). "Non-Opioid Analgesics". Lecture Notes Clinical Pharmacology and Therapeutics (9th ed.). Hoboken: Wiley. ISBN 9781118344897. 
  9. Mangus, Brent C.; Miller, Michael G. (2005). Pharmacology application in athletic training. Philadelphia, Pennsylvania: F.A. Davis. p. 39. ISBN 9780803620278. 
  10. Aghababian, Richard V. (22 October 2010). Essentials of emergency medicine. Jones & Bartlett Publishers. p. 814. ISBN 978-1-4496-1846-9.  Check date values in: |date= (help)Check date values in: |date= (help)
  11. "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)". April 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 13 December 2016. http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1.
  12. Hamilton, Richard J. (2013). Tarascon pocket pharmacopoeia : 2013 classic shirt-pocket edition (27th ed.). Burlington, Massachusetts: Jones & Bartlett Learning. p. 12. ISBN 9781449665869. 

Rhybudd Cyngor Meddygol[golygu | golygu cod y dudalen]


Cyngor meddygol

Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc iechyd er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.

Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!