Neidio i'r cynnwys

Maudie Edwards

Oddi ar Wicipedia
Maudie Edwards
Ganwyd16 Hydref 1906 Edit this on Wikidata
Castell-nedd Edit this on Wikidata
Bu farw24 Mawrth 1991 Edit this on Wikidata
Llundain Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Galwedigaethactor, canwr Edit this on Wikidata

Actores, digrifwraig a chantores o Gymru oedd Elizabeth Maud (Maudie) Edwards (16 Hydref 190624 Mawrth 1991). Mae hi'n cael ei chofio yn bennaf am chwarae rhan Elsie Lappin, y cymeriad cyntaf i yngan llinell o ddeialog yn yr opera sebon Coronation Street.[1]

Cefndir

[golygu | golygu cod]

Ganwyd Edwards yn 16 Florence Street, Castell-nedd, yn ferch i Edward Rees (Ned) Edwards, gweithiwr tunplat, a Mary Ann (née Anthony) ei wraig. Er bod y ddau riant yn siaradwyr Cymraeg, magwyd eu plant yn uniaith Saesneg.[2] Yn ogystal â gweithio yn y gwaith tun roedd Ned yn ategu at incwm y teulu trwy berfformio act comedi a dawns gyda Maudie a'i chwaer hyn May yn Theatr Vints Palace Castell-nedd Ned Edwards and his Two Little Queenies.

Bu'n briod ddwywaith, ei gwr cyntaf oedd Ralph Zeiller, teiliwr o Gastell Nedd wedi i'r briodas torri priododd Col Bill Foulks

Ymddangosodd Edwards ar y sgrin fawr am y tro cyntaf, yn y ffilm Flying Doctor ym 1936, wedi hynny bu'n ymddangos mewn llawer o ffilmiau eraill hyd 1972, pan fu'n chware rhan Mrs Utah Watkins yn ffilm Under Milk Wood gyda Richard Burton ac Elizabeth Taylor. Yn ogystal â chware rhannau cymeriadau mewn ffilmiau bu hi hefyd yn trosleisio rhannau canu ar gyfer actoresau eraill megis Diana Dors a Margaret Lockwood. Rhwng y 1920au a'r 1950au bu Edwards yn ymddangos mewn sioeau variety ar hyd a lled Prydain fel Maudie Edwards the The Modern Comedienne, fel arfer yn weddol isel ar y rhestr; uchafbwynt yr agwedd hon o'i gyrfa oedd ymddangos gyda Frank Sinatra aMax Miller am bythefnos yn y London Palladium ym 1950.

Bu Edwards yn un o sêr y gyfres radio ysgafn Welsh Rarebit, rhaglen a ddarlledwyd rhwng 1940 a 1944 ar gyfer milwyr o Gymru oedd yn gwasanaethu yn yr Ail Rhyfel Byd, adferwyd y rhaglen fel rhaglen i gynulleidfa cyffredinol rhwng 1948 a 1951.

Yn y 1950au bu gwaith llwyfan Edwards yn bennaf gysylltiedig â theatrau Abertawe, ymddangosodd mewn panto yn Theatr y Grand rhwng 1951 a 1953 yn chware rhan y prif ddyn, bu'n arwain cwmni actorion stoc The Maudie Edwards Reperotory Company a fu'n chware yn Theatr y Grand am ddau dymor cyn symud i chware yn Theatr y Palace, Abertawe ar ôl i Edwards cael ffrae am arian gyda rheolwyr y Grand.[3]

Ymddangosodd yn y ddwy bennod gyntaf o'r opera sebon Coronation Street ym 1960 fel Elsie Lappin cyn-berchennog y siop mae hi ar fin trosglwyddo i Florrie Lindley. Llinell agoriadol y rhaglen gyntaf oedd Elsi yn dweud wrth Florrie "Now the next thing you've got to do is to get a signwriter in - that thing above the door'll have to be changed."[4]

Marwolaeth

[golygu | golygu cod]

Bu farw yn Llundain yn 84 mlwydd oed[5]

Ymddangosiadau ffilm a theledu

[golygu | golygu cod]
  • The Flying Doctor (1936)
  • My Learned Friend (1943)
  • The Shipbuilders (1943)
  • I'll Be Your Sweetheart (1945)
  • Query (1945)
  • Pink String and Sealing Wax (1945)
  • Walking on Air (1946)
  • School for Randle (1949)
  • Girdle of Gold (1952)
  • Take a Powder (1953)
  • The Strange World of Planet X (cyfres teledu 1956)
  • The Errol Flynn Theatre (cyfres teledu 1956)
  • Life at Stake (1957)
  • The Ugly Duckling (1959)
  • Coronation Street (cyfres teledu 1960)
  • The Edgar Wallace Mystery Theatre (cyfres teledu 1961)
  • The Clue of the New Pin (1961)
  • Only Two Can Play (1962)
  • Dixon of Dock Green (cyfres teledu 1962)
  • Band of Thieves (1963)
  • Burke & Hare (1971)
  • Under Milk Wood (1972)

Youtube

[golygu | golygu cod]
  • Bywgraphiad gan Theatr y Grand [3]
  • Rhifyn cyntaf Coronation Street [4]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. Archives Hub Maudie Edwards Archive [1] adalwyd 24 mawrth 2016
  2. Cyfrifiad 1911 ar gyfer 71 Britonferry Road Castell-nedd Yr Archif Genedlaethol RG78PN1863 RD592 SD2 ED14 SN113
  3. Theatr y Grand Maudie Edwards
  4. IMBd Maudie Edwards
  5. Herbert Williams, "Maudie Edwards", The Independent, 5 Ebrill 1991: 14. The Independent Digital Archive, 1986-2012. [2]; adalwyd 24 Mawrth 2016