Marwolaethau babanod

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
 Rhybudd! Broom icon.png Mae angen cywiro iaith yr erthygl hon.
Beth am fynd ati i'w chywiro?

Dyma restr o erthyglau i'w cywiro: Tudalennau â phroblemau ieithyddol.

Cyfraddau marwolaethau babanod, o dan 1 oed, yn 2013

Marwolaethau babanod yw marwolaeth plant ifanc o dan 1 oed. Mesurir y doll marwolaeth hon gan y gyfradd marwolaethau babanod ( IMR, Wedi'i grynhoi o "Infant mortality rate" yn Saesneg ), sef nifer y marwolaethau plant o dan flwydd oed fesul 1000 o enedigaethau byw. Mae'r gyfradd marwolaethau o dan bump oed, y cyfeirir ati fel y gyfradd marwolaethau plant, hefyd yn ystadegyn pwysig, gan ystyried mai dim ond ar blant o dan flwydd oed y mae'r gyfradd marwolaethau babanod. [1]

Genedigaeth gynamserol yw'r cyfrannwr mwyaf i'r IMR. [2] Achosion arweiniol eraill o farwolaethau babanod yw asphyxia genedigaeth, niwmonia, camffurfiadau cynhenid, cymhlethdodau genedigaeth tymor fel llosgiad llinyn bogail y ffetws yn anarferol, neu lafur hir, [3] haint newydd-anedig, dolur rhydd, malaria, y frech goch a diffyg maeth. [4] Un o achosion mwyaf cyffredin marwolaethau babanod y gellir eu hatal yw ysmygu yn ystod beichiogrwydd. [5] Mae llawer o ffactorau'n cyfrannu at farwolaethau babanod, fel lefel addysg y fam, amodau amgylcheddol, a seilwaith gwleidyddol a meddygol. [6] Gall gwella glanweithdra, mynediad i ddŵr yfed glân, imiwneiddio yn erbyn clefydau heintus, a mesurau iechyd y cyhoedd eraill helpu i leihau cyfraddau marwolaethau babanod uchel.

Ym 1990 bu farw 9 miliwn o fabanod yn llai na blwyddyn ar ôl eu geni yn fyd-eang. Tan 2015 mae'r nifer hwn bron wedi haneru i 4.6 miliwn o farwolaethau babanod. [7] Dros yr un cyfnod, gostyngodd y gyfradd marwolaethau babanod o 65 o farwolaethau fesul 1,000 o enedigaethau byw i 29 o farwolaethau fesul 1,000. [8]

Ledled y byd, mae cyfradd marwolaethau babanod (IMR) yn amrywio'n sylweddol, ac yn ôl Gwyddorau Biotechnoleg ac Iechyd, addysg a disgwyliad oes yn y wlad yw prif ddangosydd IMR. [9] Cynhaliwyd yr astudiaeth hon ar draws 135 o wledydd dros gyfnod o 11 mlynedd, gyda chyfandir Affrica â'r gyfradd marwolaethau babanod uchaf o unrhyw ranbarth arall a astudiwyd gyda 68 o farwolaethau i bob 1,000 o enedigaethau byw.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Under-Five Mortality". UNICEF. Cyrchwyd 2017-03-07.
  2. "Infant Mortality: What Is CDC Doing?". Infant Mortality | Maternal and Infant Health | Reproductive Health |. Centers for Disease Control and Prevention. Cyrchwyd 2017-03-07.
  3. "Labor and Delivery Complications -- the Basics". WebMD. Cyrchwyd 2017-03-16.
  4. "Infant Mortality & Newborn Health". Women and Children First. Cyrchwyd 2017-04-25.
  5. "A population study of first and subsequent pregnancy smoking behaviors in Ohio". Journal of Perinatology 36 (11): 948–953. November 2016. doi:10.1038/jp.2016.119. PMID 27467563.
  6. "Environmental and socio-economic determinants of infant mortality in Poland: an ecological study". Environmental Health 14: 61. July 2015. doi:10.1186/s12940-015-0048-1. PMC 4508882. PMID 26195213. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=4508882.
  7. Roser, Max (2013-05-10). "Child Mortality". Our World in Data. https://ourworldindata.org/child-mortality.
  8. "Mortality rate, infant (per 1,000 live births) | Data". data.worldbank.org. Cyrchwyd 2019-03-24.
  9. Alijanzadeh, Mehran; Asefzadeh, Saeed; Zare, Seyed Ali Moosaniaye (2016-02-01). "Correlation Between Human Development Index and Infant Mortality Rate Worldwide". Biotechnology and Health Sciences 3 (1). doi:10.17795/bhs-35330. ISSN 2383-028X. http://biotech-health.com/?page=article&article_id=35330.