John Cartwright

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
John Cartwright
John Cartwright statue.jpg
Ganwyd 17 Medi 1740 Edit this on Wikidata
Swydd Nottingham Edit this on Wikidata
Bu farw 23 Medi 1824 Edit this on Wikidata (84 oed)
Llundain Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Lloegr Lloegr
Galwedigaeth athronydd, gwleidydd, person busnes Edit this on Wikidata
Tad William Cartwright Edit this on Wikidata
Mam Anne Cartwright Edit this on Wikidata
Priod Anne Dashwood Edit this on Wikidata

Roedd John Cartwright (17 Medi 1740 - 23 Medi 1824) yn swyddog morwrol yn Lloegr, Uwchgapten efo milisia Swydd Nottingham ac ymgyrchydd amlwg dros ddiwygio seneddol. Wedi hynny daeth yn adnabyddus fel y Tad Diwygio. Daeth ei frawd iau Edmund Cartwright yn enwog fel dyfeisiwr y gwŷdd pŵer .

Bywyd cynnar a gyrfa llyngesol[golygu | golygu cod y dudalen]

Fe'i ganed ym Marnham yn Swydd Nottingham, gan ei fod yn frawd hynaf i Edmund Cartwright, dyfeisiwr y gwŷdd pŵer a brawd iau George Cartwright, masnachwr ac archwiliwr Labrador . Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg Newark-on-Trent ac Academi Heath yn Swydd Efrog, ac yn ddeunaw oed aeth i'r Llynges Frenhinol . Gwasanaethodd yn y swydd am bum mlynedd (1765–1770).[1]

Rhwng 1763 a 14 Mai 1766, roedd Cartwright yn rheolwr ar HM Cutter. [2] Aeth ei frawd George, pan oedd ar bennau rhydd, gydag ef ar fordaith allan o Plymouth i fynd ar ôl smyglwyr yn Sherborne .

Roedd afiechyd yn golygu bod Cartwright wedi ymddeol o wasanaeth gweithredol am gyfnod ym 1771.

Pan ddechreuodd yr anghydfodau â threfedigaethau America, credai fod gan y gwladychwyr hawl ar eu hochr, gan cefnogi eu hachos ac, ar ddechrau'r Rhyfel Annibyniaeth Americanaidd a ddilynodd, gwrthododd apwyntiad fel is-gapten cyntaf i'r Dug Cumberland. Felly rhoddodd y gorau i lwybr i ddyrchafiad gan nad oedd am ymladd yn erbyn yr achos yr oedd yn teimlo ei fod yn gyfiawn. Yn 1774 cyhoeddodd ei blediad cyntaf ar ran y gwladychwyr, o'r enw American Independence the Glory and Interest of Great Britain.

Milisia Swydd Nottingham a Diwygio[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 1765, pan godwyd Milisia Swydd Nottingham gyntaf, fe'i penodwyd yn Uwchgapten, ac yn rhinwedd y swydd honno gwasanaethwyd am ddwy flynedd ar bymtheg. O'r diwedd cafodd ei ddisodli'n anghyfreithlon.

Ym 1779 ymddangosodd ei waith cyntaf ar ddiwygio yn y senedd, yr ymddengys mai ef oedd y cyhoeddiwr cynharaf ar y pwnc, yn eithrio pamffledi Earl Stanhope (1774). Ei deitl oedd, Take your choice, ail argraffiad yn ymddangos o dan y teitl newydd o The Legislative Rights of the Commonalty Vindicated, and advocated annual parliaments, the secret ballot and manhood suffrage.[3]

Tasg ei fywyd o hynny ymlaen yn bennaf oedd sicrhau pleidlais gyffredinol a seneddau blynyddol.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1.  Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun sydd bellach yn y parth cyhoeddusChisholm, Hugh, gol. (1911). "Cartwright, John". Encyclopædia Britannica. 5 (arg. 11th). Cambridge University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  2. Tobias Smollett.
  3.  Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun sydd bellach yn y parth cyhoeddusChisholm, Hugh, gol. (1911). "Cartwright, John". Encyclopædia Britannica. 5 (arg. 11th). Cambridge University Press.CS1 maint: ref=harv (link)