Iolaire

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Yr Iolaire ym 1908, gyda'r enw 'Amalthea'

Roedd Iolaire yn gwch y suddodd ger harbwr Steòrnabhagh ar 1 Ionawr 1919 mewn storom. Adeiladwyd y cwch yn Leith yn iard Ramage a Ferguson ym 1881, ac oedd o’n gwch preifat yn wreiddiol. Llogwyd y cwch gan y llynges ym 1915. Enwau cynharach y cwch oedd Amalthea, Iolanthe a Mione[1]. Bu farw o leiaf 201 o’r 283 pobl ar y cwch, y mwyafrif yn forwyr ar eu ffordd adref ar ôl gwasanaeth yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Cyraeddasant Kyle of Lochalsh ar drenau. Roedd y fferi’n llawn, felly anfonwyd y gweddill ar Iolaire.[2]

Nofiodd John Finlay i’r lan gyda raff, ac achubwyd tua 40 ohonynt gan ei weithred.[3]

Gardd goffa i'r Iolaire, Steòrnabhagh
Cofeb i'r Iolaire, Holm

Codwyd cofeb ym 1958 yn Holm, ger Steòrnabhagh.[4] Mae cofeb arall yn y dref, ac mae pilar ar safle’r llongdrylliad, yn ymyl yr harbwr.


Ystyr ei enw yw Eryr.


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Swyddfa Cofnodion yr Alban
  2. Gwefan BBC
  3. Gwefan BBC
  4. "Iolaire Memorial". Gazetteer for Scotland. Cyrchwyd 2009-07-26.