Neidio i'r cynnwys

Hogia'r Wyddfa

Oddi ar Wicipedia
Hogia'r Wyddfa
Enghraifft o:grwpiau cerddorol Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Dechreuwyd1963 Edit this on Wikidata
Daeth i ben2013 Edit this on Wikidata
Yn cynnwysMyrddin Owen, Arwel Jones, Elwyn Jones, Annette Bryn Parri, Richard Morris, Vivian Williams Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Hogia'r Wyddfa gydag Annette Bryn Parri 2006

Grŵp adloniant Cymraeg yw Hogia'r Wyddfa a ffurfiwyd yn 1963[1]. Maen nhw wedi bod yn perfformio mewn cyngherddau a nosweithiau o adloniant ar hyd a lled Cymru a'r tu hwnt am dros hanner can mlynedd. Aelodau'r grŵp oedd Arwel Jones, Myrddin Owen, Elwyn Jones, Richard Morris, Vivian Williams ac yn ddiweddarach Annette Bryn Parri.

Er bod Hogia’r Wyddfa wedi ymddeol droeon, maen nhw wedi ail-ffurfio sawl tro i berfformio. Cyhoeddwyd eu recordiau cynharaf gan Recordiau'r Dryw gan gynnwys caneuon fel "Safwn yn y Bwlch" gan Glyn Roberts, "Tylluanod" ac "Aberdaron". Ym 1967, cyhoeddodd Hogia’r Wyddfa eu Ep cyntaf ar label Dryw.[2] Roedd Hogia'r Wyddfa ymhlith y cyntaf o artistiaid Sain i dderbyn Disg Aur.

Aelodau

[golygu | golygu cod]

Cyn ymddeol, Prifathro oedd Arwel Jones, tra bod Myrddin Owen yn gweithio yn Adran Cynllunio Cyngor Dwyfor, Vivian Williams yn rhedeg ei siop Golff ym Mangor ac Elwyn Jones yn gweithio yn Amgueddfa Chwarel Dinorwig. Bu farw Richard Huw Morris eu cyfeilydd cyntaf yn 2000, ond fe ymunodd Annette Bryn Parri fel pianyddes, cyfansoddwraig a threfnydd.

Cefndir

[golygu | golygu cod]

Cafodd y grŵp eu dylanwadu gan Triawd y Coleg, gan edmygu dewis y triawd lleisiol am ddeunydd gwreiddiol yn hytrach na dynwared cerddoriaeth Saesneg. Aethant ati i addasu geiriau rhai o feirdd amlycaf Cymru megis R. Williams Parry, J. Glyn Davies a Cynan. Derbyniodd y grŵp feirniadaeth ar y cychwyn am ei haddasiadau mentrus fel y gân 'Aberdaron', a gyfansoddwyd gan Arwel Jones ar eiriau Cynan, fel rhan o gynhyrchiad Cwmni Theatr Cymru o Cofio Cynan ym 1970.[3]

Bu iddynt berfformio ar rai o lwyfannau mwyaf Cymru yn y 1960au a 1970au gan gynnwys pafiliynau Corwen a Phontrhydfendigaid, sinemâu y Majestic, Caernarfon a'r Lyric Caerfyrddin, pier Y Rhyl a Neuadd Brangwyn, Abertawe. Cawsant y cyfle hefyd i deithio'r byd gan berfformio yn Neuadd Frenhinol Albert, Llundain, Unol Daleithiau Amreica, Nigeria ac Awstralia. [3]

Recordiau'r Dryw oedd eu label recordio cyntaf cyn iddynt newid i Recordiau Sain ym 1974.[3]

Ym 1990, nododd gohebydd y Daily Post, Arthur Williams fod Hogia'r Wyddfa "...wedi cyfoethogi'r 'pethe' gorau yn hanes y genedl [Cymru] mewn cyfnod cyffrous, tyngedfennol a dyrys. Gwnaethant hyn gyda chysegriad, angerdd a ffurf hollol unigryw yn myd canu poblogaidd".[3]

Caneuon

[golygu | golygu cod]

Dyma drefn y caneuon oddi ar y 9 CD Y Casgliad Cyflawn a ryddhawyd gan Sain yn 2013.

Y Gwanwyn Du - Hogia'r Wyddfa

CD 1

  • "Cofio"
  • "Y Gwanwyn Du"
  • "Nos y Ddinas"
  • "Crwydryn"
  • "La la la"
  • "Stafell Gynddylan"
  • "Tre Saith"
  • Paham, Pa Bryd?
  • "Pwyth at Bwyth"
  • "Ni'm Symudir Ni"
  • "Siglo yn y Gwynt"
  • "Brawdgarwr"
  • "Bugail Aberdyfi"
  • "Bethlehem oedd yn Cysgu"
  • "Bro Dwyfor"
Teifi - Hogia'r Wyddfa

CD 2

  • "Teifi"
  • "Yr Eneth Glaf"
  • "Holi"
  • "Carol"
  • "Dos draw, Moses"
  • "Olwyn"
  • "Clychau'r Gog"
  • "Rhieingerdd"
  • "Y Drwydded Yrru"
  • "Hwn ŵr bach"
  • "Y Tangnefeddwyr"

CD 3

Aberdaron - Hogia'r Wyddfa (1970)
Lisa Lân - Hogia'r Wyddfa

CD 4

Pentre bach Llanbêr - Hogia'r Wyddfa

CD 5

Titw Tomos Las - Hogia'r Wyddfa

CD 6

  • "Titw Tomos Las"
  • "Gwyn"
  • "Y Ferch ar y cei yn Rio"
  • "Pont yr Abar"
  • "Olwen"
  • "Caru Cymru"
  • "Tecel"
  • "Draw mae'r llais yn Galw"
  • "Chwarel Dinorwig"
  • "Eifionydd"
  • "Cofio"
Y Milwr - Hogia'r Wyddfa

CD 7

  • "Ceiliog y Gwynt"
  • "Dafydd ap Siencyn"
  • "Gwaun Cwm Brwynog"
  • "Yr Heliwr"
  • "Tymhorau"
  • "Wil Tatws Trw' Crwyn"
  • "Rhaid Deffro yn Awr"
  • "Ffarwel i'r Parlwr Du"
  • "Bwgan y Brain"
  • "Amser Noswyl"
  • "Angharad"
  • "Pan fo'r nos yn hir"
Maradona - Hogia'r Wyddfa

CD 8

  • "Mae'n hwyr y dydd"
  • "Hen Ŵr ar Bont y Bala"
  • "Nadolig? Pwy a Ŵyr?"
  • "Dyro gyfle i'r galar gilio"
  • "Addfwyn a Thyner"
  • "Mari Linôr"
  • "Maradona"
  • "Mae'n dda dy Weled"
  • "Seren fach Ddisglair"
  • "Dychweliad y Wennol"
  • "Mae gen i gariad atat ti"
  • "Cofio Cilmeri"

CD 9

Rhaid i ni Ddathlu - Hogia'r Wyddfa
  • "Rhaid i ni Ddathlu"
  • "Ein Tir"
  • "Dijeridŵ"
  • "Carol Gŵr y Llety"
  • "Allwedd y Gell"
  • "Ynys Afallon"
  • "Tua'r Gymru Rydd"
  • "Dewch i'r Ddawns"
  • "Lluniau Ddoe"
  • "Fe Syrth yr Eira"
  • "Y Milwr"
  • "Y Fordaith Fawr"
  • "Grist Bendigedig"
  • "Cymru"

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ Wyn-Williams, Gareth (2 Ionawr 2014). "Hogia'r Wyddfa celebrate 50 years on stage". northwales (yn Saesneg). Cyrchwyd 29 Mehefin 2014.
  2. ↑ "Hogia'r Wyddfa". Golwg360. 26 Rhagfyr 2020. Cyrchwyd 15 Medi 2025.
  3. 1 2 3 4 Hogia'r Wyddfa (1990). Cofio. Gwalia. ISBN 1871734010.