Hiero II, brenin Siracusa

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Hiero II, unben Siracusa)
Jump to navigation Jump to search
Coin of Hiero II of Syracuse
Cofeb bedd Hiëro II yn Siracusa

Brenin dinas-wladwriaeth Siracusa ar ynys Sisili oedd Hiero II, yn wreiddiol Hieron (bu farw 215 CC.

Roedd Hieron yn gadfridog ym myddin Pyrrhus o Epirus. Pan adawodd Pyrrhus ynys Sisili yn 275 CC, apwyntiodd trigolion Siracusa Hieron yn gadfridog.

Daeth i'r orsedd yn 269 CC. Roedd y Mamertiaid, hurfilwyr yn wreiddiol o ardal Campania, oedd wedi eu llogi gan Agathocles, cyn-unben Siracusa, wedi cipio dinas Messana (Messina heddiw). Llwyddodd Hieron i'w gorchfygu mewn brwydr ger afon Longanus ger Mylae, er i fyddin Garthaginaidd ei atal rhag cipio Messana. Yn dilyn ei fuddugoliaeth, gwnaeth trigolion Siracusa ef yn unben a brenin Siracusa fel Hieron II.

Bu gan Hiero ran yn nechreuad y Rhyfel Pwnig Cyntaf rhwng Gweriniaeth Rhufain a Carthago yn 264 CC. Dechreuodd y rhyfel pan ymosododd Hiero ar y Mamertiaid unwaith eto. Gofynnodd y Mamertiaid yn gofyn am gymorth Carthago, ond wedi atal ymosodiad Hiro, gwrthododd y Carthaginiaid adael. Trôdd y Mamertiaid at y Rhufeiniaid am gymorth, a chroesodd y conswl Rhufeinig Appius Claudius Caudex i Sicilia gyda dwy leng, y tro cyntaf i fyddin Rufeinig groesi'r môr.

Yn 263 CC, cytunodd a'r conswl Manius Valerius Messalla i wneud cynghrair â Gweriniaeth Rhufain. Cadwodd Hiero at y cynghrarir hwn am weddill ei oes.

Roedd y gwyddonydd Archimedes yn berthynas iddo. Yn ôl stori a adroddir gan Vitruvius, roedd gôf aur wedi rhoi coron o aur i Hiero. Amheuai Hiero a oedd yn aur pur, a gofynnodd i Archimedes ymchwilio i hyn. Wrth gamu i mewn i'r baddon un diwrnod, sylweddolodd Archimedes fod lefel y dŵr yn y baddon yn codi, a bod hyn yn rhoi dull o fesur foliwm. Rhedodd yn noeth trwy'r strydoedd yn gweiddi eureka.