Ffransis II, Dug Llydaw

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Francis II, Dug Llydaw)
Jump to navigation Jump to search
Ffransis II, Dug Llydaw
François II de Bretagne priant.jpg
Ganwyd 23 Mehefin 1435 Edit this on Wikidata
Château de Clisson Edit this on Wikidata
Bu farw 9 Medi 1488 Edit this on Wikidata (53 oed)
Achos: syrthio o geffyl Edit this on Wikidata
Koeron Edit this on Wikidata
Galwedigaeth gwleidydd Edit this on Wikidata
Tad Richard, Count of Étampes Edit this on Wikidata
Mam Marguerite, Countess of Vertus Edit this on Wikidata
Priod Margaret of Brittany, Margaret of Foix Edit this on Wikidata
Plant Anna, Isabeau o Lydaw, Francesc I d'Avaugour, François de Dreux Edit this on Wikidata
Llinach Montfort of Brittany Edit this on Wikidata

Dug Llydaw oedd Ffransis II (23 Mehefin 1435 - 9 Medi 1488). Roedd yn fab i Richard o Lydaw a Marguerite, Cowntes Vertus. Roedd yn Ddug Llydaw rhwng 1458 a'i farwolaeth yn 1488. Priododd ddwywaith: y tro cyntaf i'w gyfnither Marged (1469 - 1500) a oedd yn ferch i Francis 1af a'r ail dro i Farged Foix (1449 - 1486) a oedd yn ferch i Elinor o Navarre o Sbaen a'r Brenin John II o Aragon. Un ferch yn unig a oroesodd yn oedolyn: Anna, Duges Llydaw, ond cafodd dau fab gyda'i feistres Antoinette de Maignelais.

Roedd ei fywyd yn un brwydr ar ôl y llall gydaLouis XI, brenin Ffrainc a'i fab Siarl. Cafwyd cytundeb tra phwysig o'r enw Cytundeb Chateaubriant, a arwyddwyd yn 1487, a gadarnhaodd statws Llydaw fel gwlad annibynnol ond trechwyd François ym Mrwydr Saint-Aubin-du-Cormier. Yn dilyn y frwydr hon, collodd lawer o'i diroedd a'r hawl i briodi ei blant i bobl o'i ddewis ef yn unol â Chytundeb Sablé. Gan frenin Ffrainc, bellach, oedd yr hawl i ddewis cymar, a phan bu Francis farw ychydig fisoedd yn ddiweddarach yn Couëron, Brenin Ffrainc ddewisiodd cymar i Anna. Dewisiodd ei fab ei hun, sef Siarl VIII, ac yna Louis XII.

Siasbar a Harri Tudur[golygu | golygu cod y dudalen]

Francis II a roddodd loches i Siasbar Tudur a'i nai pedair ar ddeg oed Harri (a ddaeth rai blynyddoedd yn ddiweddarach yn Frenin Lloegr). Roeddent wedi dianc o grafangau Edward IV a oedd newydd gipio Coron Lloegr ym Mrwydr Tewkesbury yn 1471. Ceisiodd Edward IV, a oedd o deulu'r Iorciaid 'brynnu' Siasbar a Harri ar sawl achlysur, er mwyn dod â bygythiad y Lancastriaid i ben unwaith ac am byth. Rhoddodd Louis XI, Brenin Ffrainc, gryn bwysau arno, hefyd, i drosglwyddo'r ddau iddo, gan ei fod yn gefnder cyntaf i Siasbar. Penderfyniad Francis yn 1474 oedd gwahanu'r ddau gan drosglwyddo Siasbar i Gastell Josselin, 25 milltir o Gwened (Vannes) lle y bu tan 1475 a Harri i 'Gastell yr Un Tŵr ar Ddeg' (Ffrangeg: Château de Largoët), dan ofalaeth Jean de Rieux.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Bosworth gan Chris Skidmore; Foenix Paperback (2013) tud. 98
Rhagflaenydd:
Arthur III
Dug Llydaw
Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg

14581488
Olynydd:
Anna
Flag of Brittany (Gwenn ha du).svg Eginyn erthygl sydd uchod am Lydaw. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.