Eirlys

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Eirlys
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Plantae
Ddim wedi'i restru: Angiosbermau
Ddim wedi'i restru: Monocotau
Urdd: Asparagales
Teulu: Amaryllidaceae
Genws: Galanthus
Rhywogaethau

Galanthus allenii
Galanthus byzantinus
Galanthus caucasicus (eirlys y Cawcasws)
Galanthus fosteri
Galanthus elwesii (eirlys Elwes)
Galanthus ikariae (eirlys Icaria)
Galanthus imperati
Galanthus lagodechianus
Galanthus latifolius
Galanthus nivalis (yr eirlys cyffredin)
Galanthus peshmenii
Galanthus platyphyllus
Galanthus plicatus (eirlys deilblyg)
Galanthus reginae-olgae (eirlys yr hydref)
Galanthus woronowii

Genws o blanhigion bychan gyda blodau gwynion yw eirlys (neu lili wen fach, cloch maban) yn nheulu'r Amaryllidaceae. Yr enw Lladin arno yw Galanthus gála "llaeth", ánthos "blodyn". Ceir tuag 20 o rywogaethau o fewn y genws.

Mae gan y planhigyn lluosflwydd hwn ddwy ddeilen hirfain ac un blodyn siâp cloch sy'n pendwmpian, neu'n gwyro tua'r llawr, ag iddo chwech o betalau. Ceir marciau bychan gwyrdd y tu fewn i'r petalau.

Yng ngwledydd Prydain, dyma un o'r planhigion cyntaf i flodeuo ac arferwyd dathlu Gŵyl Fair y Canhwyllau ar y dydd yr agorodd y petalau, neu ar 2 Chwefror.

Yn 1753 y rhoddwyd yr enw Galanthus i'r genws hwn, ond ceir llawer o enwau Cymraeg arno ers cannoedd o flynyddoedd cyn hynny, gan gynnwys: Blodyn yr Eira, Cloch Maban, Cloch y Baban, Cloch yr Eiriol, Eirdlws, Eiriawl, Eiriol, Lili Wen Fach, Mws yr Eira a Thlws yr Eira.