Dysgub Y Dail

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Mae Dysgub Y Dail [1] yn gerdd Cymraeg gan William Crwys Willams. Mae'r gerdd yn delyneg sydd yn gerdd rhydd, ac fe'i defnyddir yn y Cwrs Barddoniaeth Llenyddiaeth Cymraeg TGAU.

Cynnwys y Gerdd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd Crwys ei ysgogi i gyfansoddi'r gerdd hon pan welodd storm hydrefol yn achosi difrod a llanast, neu'n fwy na thebyg gan freuder a byrder bywyd. Mae'n manylu am effaith y storm ac yn disgrifio hen ddyn yn brysur yn sgubo'r dail wrth i'r gwynt chwythu. Drwy'r hen ddyn amlyga'r thema o henaint a hyd yr einioes.

Yn y pennill cyntaf mae'r bardd yn sôn am wynt yr hydref yn chwythu'n gryf nes bwrw'r dail oddi ar y coed, yna gwelwn yr henwr yn sgubo'r dail y bore trannoeth. Mae'r dref goncrid gadarn yn crynnu i'w sail gan ddychryn.

Yn yr ail bennill gwelwn ddisgrifiad o'r hen ddyn gan ei fod mewn cyflwr gwael, fel y dail. Mae'r henaint yn amlwg, gan ei fod yn plygu, crymanu a brwsio. Dim ond deilen ydyw, wedi'r "storm o gnawd" (chwedl T H Parry Williams) basio, nid yw'n ddim ond deilen:

"Megis deilen grin yn ymlid Deilen grin."

Mae hyn yn gwneud i ni feddwl: nad ydyn ni fawr mwy na dail, wedi'r cwbwl i gyd! Ac er gwaetha ein bywyd soffistigedig, trefol.

Yn y trydydd pennill rydym yn sylweddoli nad yw e'n fawr mwy na'r dail eu hunain. Mae'r cerdd yn cau gyda-

"Hydref eto a bydd yntau
Gyda'r dail"

Hynny yw, yn ei fedd: pridd i'r pridd, lludw i'r lludw. Mae'r gerdd yn brin o eiriau, mae'r bardd yn dweud heb ddweud. Cynildeb yw'r gair am hyn.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]