Cymdeithas Filwrol Belarws

Oddi ar Wicipedia
arwyddlun y BZV

Roedd Cymdeithas Filwrol Belarwsia (Belarwsieg:Беларускае згуртаваньне вайскоўцаў, BZV; Biełaruskaje Zhurtavańnie Vajskoŭcaŭ) yn gorff yn ymgyrchu dros ennill ac amddiffyn Belarws annibynnol cyn ac wedi cwymp yr Undeb Sofietaidd. Bodolai rhwng 1991 a 2000.

Sefydlu[golygu | golygu cod]

Yn hydref 1989, ffurfiwyd yr Undeb gan dri o raddedigion yr Ysgol Amddiffyn Awyr Gwrth-Awyrennau a Thaflegrau Uwch yr Undeb Sofietaidd, dan arweiniad Mikola Statkevich, ym Minsk, prifddinas Belarws. Roedd Belarws ar y pryd yn dal i fod yn weriniaeth oddi fewn i'r Undeb Sofietaidd gomiwnyddol a oedd yn raddol dadfeilio wrth i'r gwahanol genheloedd oddi fewn i'r Undeb ymbellhau o reolaeth ganolog Mosgo o dan reolaeth Michail Gorbatchef.

Ym mis Chwefror 1991, datganodd Statkevich yr angen i greu byddin genedlaethol yng nghyngres gyfansoddol Cymuned Ddemocrataidd Gymdeithasol Belarwsia, a sefydlwyd comisiwn ar faterion milwrol yn y blaid. Sefydlwyd cysylltiadau ag undebau Belarwsia yn nhiriogaeth gyffredinol yr Undeb Sofietaidd: ym Moscow, Priozersk, Tver, Mordovia, Yakutia, Borisov, ac eraill.

Ar 20 Awst 1991, yn un o awditoriwm Prifysgol Wladwriaethaol Belarwsia, ar ail ddiwrnod coup Moscow, penderfynwyd sefydlu sefydliad er mwyn sicrhau annibyniaeth. Ar 12 Hydref etholwyd Mikola Statkevich yn arweinydd cyntaf y BZV. Gan weithredu’n weithredol am y 4 blynedd gyntaf ar ôl ei greu, trefnodd weithredoedd stryd a chyhoeddodd adolygiad o hanes milwrol Belarws ym mhapurau newydd y wladwriaeth. Ar 8 Medi 1992, cymerodd y swyddogion lw teyrngarwch torfol i Belarus, gan eu bod yn dal i wasanaethu o dan lw'r Undeb Sofietaidd.[1]

Wedi Annibyniaeth Belarws[golygu | golygu cod]

Yn 1993, ar Ddiwrnod Rhyddid, gorymdeithiodd sawl mil o filwyr ar brif rhodfa Minsk, gan brotestio yn erbyn trafodaethau Kebich â Moscow ar gyflwyno arian sengl. Wedi hynny, gwaharddwyd y fyddin rhag cymryd rhan mewn gweithgareddau cyhoeddus a gwleidyddol, fodd bynnag, daeth trafodaethau â Moscow i ben.[2]

Ar ôl ethol Mykola Statkevych yn arweinydd plaid Cymuned y Bobl, daeth Ales Stankevych yn arweinydd newydd y BZV.

Rhyddhawyd bron pob un o weithredwyr y gymdeithas o dan y Gweinidog Amddiffyn, y Cadfridog P. Kozlovsky, o'r fyddin, ac eithrio Viktor Sheiman, a wnaeth yrfa yn y cyfarpar Lukashenko.

Ar ddiwedd y 90au, nid oedd y gymdeithas yn gweithredu mewn gwirionedd.[3] Yn 2000, methodd y sefydliad ag ailgofrestru a rhoddodd y gorau i weithrediadau de jure.

Dolenni[golygu | golygu cod]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod]

  1. https://novychas.by/poviaz/czverc-stahoddzja-belaruskamu-zhurtavannju-vajskou
  2. Вячаслаў Ракіцкі (21 Hydref 2001). "Менск, праспэкт Незалежнасьці, 4". 100 адрасоў Свабоды (yn Belarwseg). Радыё «Свабода». Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-07-15. Cyrchwyd 2011-10-11.
  3. Севярынец, Павал. "Пакаленьне Маладога Фронту". Бібліятэка » Кнігі (yn Belarwseg). Молодий фронт.[dolen marw]
Baner BelarwsEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Felarwsiad. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.