Capel Newydd (Capel Mwd)
 | |
| Math | capel  |
|---|---|
LL-Q9309 (cym)-RandomWilliams1908-Capel Newydd (Q29485109).wav | |
| Daearyddiaeth | |
| Lleoliad | Penygraigwen, Amlwch, Rhos-y-bol |
| Gwlad |  Cymru |
| Uwch y môr | 59.8 metr |
| Cyfesurynnau | 53.369038°N 4.34758°W |
| Cod post | LL68 9RG |
 | |
| Statws treftadaeth | adeilad rhestredig Gradd II, Henebion Cenedlaethol Cymru |
| Manylion | |
Capel wedi'i leoli ym mhentref Penygraigwen yw Capel Newydd, Glanrafon. O fewn y gymued leol, caiff ei adnabod fel 'Capel Mwd' yn hytrach na'i enw ffurfiol. Hefyd ar dir y capel y mae mynwent wedi'i leoli. Erbyn heddiw, caiff ei adnabod fel capel rhestredig Gradd II dan benawd capeli mewn ardaloedd gwledig ac ynysig.
Hanes
[golygu | golygu cod]Wedi'i adeiladu yn wreiddiol yn 1776, bu i'r capel ei hun ei adeiladu yn 1848. Pan adeiladwyd yn wreiddiol yn 1776[1], cafodd ei adeiladu gyda'r bwriad o fod yn Dy Anedd cyn i'r capel gael ei ychwanegu.
Yn ôl hanes yr ardal, credir fod Catherine Randal (merch o gefndir amheus o Amlwch) wedi derbyn troedigaeth yn y capel yn hwyr yn y 18g.
Caewyd y capel ddegawdau yn ôl.