Cadwallon Lawhir

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cadwallon Lawhir
Ganwyd 460 Edit this on Wikidata
Bu farw 534 Edit this on Wikidata
Cenedl Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth brenin neu frenhines Edit this on Wikidata
Tad Einion Yrth ap Cunedda Edit this on Wikidata
Plant Maelgwn Gwynedd Edit this on Wikidata

Roedd Cadwallon ap Einion (460? — 534), a adwaenir fel Cadwallon Lawhir yn frenin Gwynedd.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ôl y traddodiad, teyrnasai Cadwallon ychydig ar ôl brwydr Mynydd Baddon (sy'n cael ei dyddio rhwng 490 a 510) a buddugoliaeth Arthur dros y Saeson.

Ei brif orchest yn ystod ei deyrnasiad oedd gorchfygu'r Gwyddelod oedd wedi ymsefydlu ar Ynys Môn. Wedi hyn daeth yr ynys yn rhan bwysig iawn o deyrnas Gwynedd.

Cafodd yr enw Cadwallon, Lawhir, mae'n ymddangos, oherwydd fod ganddo freichiau anarferol o hir. Yn ôl Iolo Goch gallai godi carreg o'r llawr i ladd brân heb orfod plygu ei gefn, gan fod ei freichiau yn cyrraedd at y llawr.

Dilynwyd ef ar yr orsedd gan ei fab Maelgwn Gwynedd. Mae'r ffaith fod Gildas yn cyhuddo Maelgwn o fod wedi lladd ei ewythr a chymeryd ei deyrnas yn awgrymu fod yr ewythr hwn wedi teyrnasu rhwng Cadwallon a Maelgwn, ond nid ymddengys fod cofnod o bwy ydoedd.

O'i flaen :
Einion Yrth ap Cunedda
Brenhinoedd Gwynedd Olynydd :
Maelgwn Gwynedd