Arrondissements Paris

Oddi ar Wicipedia
Arrondissements of Paris
Country Ffrainc
RegionÎle-de-France
DepartmentParis
Cantons20
Communes1
PréfectureParis
Arwynebedd¹
 • Cyfanswm105 km2 (41 mi sg)
Poblogaeth (2009)
 • Cyfanswm2,234,105
 • Dwysedd21,000/km2 (55,000/mi sg)
¹ French Land Registry data, which exclude lakes, ponds, and glaciers larger than 1 km², as well as the estuaries of rivers.
Dwysedd poblogaeth yr arrondissements yn 2011

Rhennir dinas Paris yn ugain arrondissements municipaux ("ardaloedd dinesig", wedi'u cyfieithu'n fras), a elwir yn gyffredin arrondissement. Ni ddylid eu cymysgu â'r rhanbarthau adrannol y mae pob un o'r 100 o adrannau wedi'u rhannu iddynt. Mae rhif pob ardal wedi'i nodi gan y ddau ddigid olaf yng nghodau post Paris.[1][2] Ystyr arrondissement yn fras yw "talgrynnu". Ceir arrondissements eraill yn Ffrainc.

Disgrifiad[golygu | golygu cod]

Trefnir yr ugain ardal yn droell glocwedd, gan ddechrau gyda Arrondissement I, yn nghanol y ddinas, ar lan ogleddol yr Afon Seine. Ymddengys fod yna resymau gwleidyddol a gwyddonol pam y penderfynodd y Barwn Haussmann ar y morffoleg ryfedd hon o Ardaloedd Paris. Mae'r llythrennau wrth ymyl pob ardal yn nodi a yw wedi'i leoli ar lan chwith (L) neu dde (D) afon Seine.[2]

Rhennir pob arrondissement yn weinyddol yn bedwar chwarter neu gymdogaethau (quartier). Yn y modd hwn, mae gan Paris 80 chwarter gweinyddol, ac ym mhob un ohonynt mae gorsaf heddlu.

Llywodraeth a gwleidyddiaeth[golygu | golygu cod]

Plac stryd nodweddiadol, Rue Abbé Épée - Paris Ved Arrondissement

Yn unigryw ymhlith dinasoedd Ffrainc, mae Paris yn fwrdeistref (commune) ac yn "sir" (département). O dan Gyfraith PLM (Loi PLM) 1982, a ailddiffiniodd lywodraethu Paris, Lyon, a Marseille (a dyna pam yr acronym PLM), mae yna gyngor dinas o'r enw "Cyngor Paris" ac 20 o gynghorau arrondissement ym Mharis. Mae Cyfraith PLM hefyd yn gosod terfynau i uchelfreintiau Maer Paris, sy'n gorfod delio â'r pwerau a roddwyd i swyddog yr heddlu ar faterion diogelwch.

Mae'r 20 cyngor arrondissement (conseils d'arrondissement) yn debyg o ran gweithredu i gyngor dinesig (conseil municipal) ond gydag ychydig iawn o bwerau.[3] Etholir ei haelodau mewn etholiadau dinesig yn yr un modd ag mewn bwrdeistrefi gyda mwy na 3,500 o drigolion. Mae pob cyngor arrondissement yn cynnwys 2/3 aelod a etholwyd yn benodol fel cynghorwyr arrondissement, tra bod aelodau Cyngor Paris sy'n cynrychioli'r arrondissement hefyd yn eistedd ex officio ar eu cyngor arrondissement lleol. Er enghraifft, mae gan gyngor y XIXeg arrondissement 42 aelod, y mae 28 ohonynt yn conseillers d'arrondissement sydd ond yn eistedd ar y cyngor arrondissement, tra bod 14 yn conseillers de Paris sydd hefyd yn eistedd ar Gyngor y Ddinas. Yn ei gyfarfod cyntaf ar ôl yr etholiadau, mae pob cyngor arrondissement yn ethol ei faer.[3]

Hanes[golygu | golygu cod]

Y deuddeg hrn arrondissement a'r gymhariaeth â dimensiynau Paris ar ôl ehangu 1860

Cyn 1860[golygu | golygu cod]

Ar 11 Hydref 1795, isrannwyd Paris yn ddeuddeg arrondissement. Cawsant eu rhifo o'r gorllewin i'r dwyrain, gyda rhif un i naw ar y Lan Ddeheuol y Seine a deg i ddeuddeg ar y Lan Chwith. Rhannwyd pob ardal yn bedwar chwarter (cymdogaethau), a oedd yn cyfateb i'r pedwar deg wyth o ardaloedd gwreiddiol a sefydlwyd yn 1790.[1]

Wedi 1860[golygu | golygu cod]

Ar 1 Ionawr 1860, atodwyd tiriogaethau'r cymunedau cyfagos Grenelle, Vaugirard, Bercy, Charonne, Belleville, La Villette, La Chapelle, Montmartre, Les Batignolles, Passy ac Auteuil, gan ehangu terfynau'r ddinas. Ailddosbarthwyd y deuddeg rhanbarth ar yr un pryd ag yr atodwyd y diriogaeth honno a chyda hwy crëwyd yr ugain rhanbarth presennol.[1]

Wrth gyfeirio at gofnodion hanesyddol (lle mae'n bwysig gwahaniaethu rhwng yr hen system a'r system newydd), dynodir yr hen ardaloedd gan y term ancienne: 2ème ancienne neu 8ème ancienne.

Wedi 2020[golygu | golygu cod]

Ar ôl yr 2il rownd o etholiadau dinesig ym Mharis, unwyd Rhanbarthau 1,2,3 a 4 a chrëwyd CANOLFAN PARIS.

Arrondissements[golygu | golygu cod]

Arfbais Arrondissement
(R ar gyfer Rive Droite, L ar gyfer Rive Gauche)
Enw Maint (km2) Poblogaeth
(2017 estimate)
Dwysedd (2017)
(inhabitants per km2)
Pegwn poblogaeth Maer (2020–2026)
Coat of arms of 1st arrondissement of Paris 1af (Ier) R
Gweinyddol rhan o Paris Centre
Louvre 5.59 km2 (2.16 mi sgw) 100,196 17,924 before 1861 Ariel Weil
Ariel Weil (PS)
Coat of arms of 2nd arrondissement of Paris 2il (IIe) R
Gweinyddol rhan o Paris Centre
Bourse before 1861
Coat of arms of 3rd arrondissement of Paris 3ydd (IIIe) R
Gweinyddol rhan o Paris Centre
Temple before 1861
Coat of arms of 4th arrondissement of Paris 4ydd (IVe) R
Gweinyddol rhan o Paris Centre
Hôtel-de-Ville before 1861
Coat of arms of 5th arrondissement of Paris 5ed (Ve) L Panthéon 2.541 km2 (0.981 mi sgw) 59,631 23,477 1911 Florence Berthout
Florence Berthout (DVD)
Coat of arms of 6th arrondissement of Paris 6ed (VIe) L Luxembourg 2.154 km2 (0.832 mi sgw) 41,976 19,524 1911 Jean-Pierre Lecoq
Jean-Pierre Lecoq (LR)
Coat of arms of 7th arrondissement of Paris 7fed (VIIe) L Palais-Bourbon 4.088 km2 (1.578 mi sgw) 52,193 12,761 1926 Rachida Dati
Rachida Dati (LR)
Coat of arms of 8th arrondissement of Paris 8fed (VIIIe) R Élysée 3.881 km2 (1.498 mi sgw) 37,368 9,631 1891
Jeanne d'Hauteserre (LR)
Coat of arms of 9th arrondissement of Paris 9fed (IXe) R Opéra 2.179 km2 (0.841 mi sgw) 60,071 27,556 1901 Delphine Bürkli (DVD)
Coat of arms of 10th arrondissement of Paris 10fed (Xe) R Entrepôt 2.892 km2 (1.117 mi sgw) 90,836 31,431 1881 Alexandra Cordebard (PS)
Coat of arms of 11th arrondissement of Paris 11eg (XIe) R Popincourt 3.666 km2 (1.415 mi sgw) 147,470 40,183 1911
François Vauglin (PS)
Coat of arms of 12th arrondissement of Paris 12fed (XIIe) R Reuilly 16.324 km2 (6.303 mi sgw)¹
6.377 km2 (2.462 mi sgw)²
141,287 8,657¹
21,729²
1962 Emmanuelle Pierre-Marie (EELV)
Coat of arms of 13th arrondissement of Paris 13eg (XIIIe) L Gobelins 7.146 km2 (2.759 mi sgw) 183,399 25,650 20055 Jérôme Coumet
Jérôme Coumet (PS)
Coat of arms of 14th arrondissement of Paris 14eg (XIVe) L Observatoire 5.621 km2 (2.170 mi sgw) 136,941 24,280 1954
Carine Petit (Gt.s)
Coat of arms of 15th arrondissement of Paris 15fed (XVe) L Vaugirard 8.502 km2 (3.283 mi sgw) 235,178 27,733 1962 Philippe Goujon
Philippe Goujon (LR)
Coat of arms of 16th arrondissement of Paris 16fed (XVIe) R Passy 16.305 km2 (6.295 mi sgw)³
7.846 km2 (3.029 mi sgw)4
149,500 9,169³
19,0544
1962 Francis Szpiner
Francis Szpiner (LR)
Coat of arms of 17th arrondissement of Paris 17fed (XVIIe) R Batignolles-Monceau 5.669 km2 (2.189 mi sgw) 168,737 29,760 1954
Geoffroy Boulard (LR)
Coat of arms of 18th arrondissement of Paris 18fed (XVIIIe) R Butte-Montmartre 6.005 km2 (2.319 mi sgw) 196,131 32,634 1931
Éric Lejoindre (PS)
Coat of arms of 19th arrondissement of Paris 19fed (XIXe) R Buttes-Chaumont 6.786 km2 (2.620 mi sgw) 188,066 27,697 20055
François Dagnaud (PS)
Coat of arms of 20th arrondissement of Paris 20fed (XXe) R Ménilmontant 5.984 km2 (2.310 mi sgw) 191,800 32,052 1936 Éric Pliez (DVG)

Notes:
1. With the Bois de Vincennes
2. Without the Bois de Vincennes
3. With the Bois de Boulogne
4. Without the Bois de Boulogne
5. 2005 is the year of the most recent official estimate; population of these arrondissements may still be growing

Logos[golygu | golygu cod]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod]

Dolenni allannol[golygu | golygu cod]

Comin Wikimedia
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Histoire de l'arrondissement" (yn French). Mairie de Paris. 7 Hydref 2013. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-07-06. Cyrchwyd 21 Chwefror 2024.CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. 2.0 2.1 "Monographies d'arrondissements" (yn French). Mairie de Paris. 12 Mawrth 2012. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-03-21. Cyrchwyd 9 Awst 2014.CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. 3.0 3.1 "Map of Paris arrondissements". Paris Digest. 2018. Cyrchwyd 28 Awst 2018.
Eginyn erthygl sydd uchod am Ffrainc. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.