Arogleuo

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Y system arogleuo (dynol). 1: Y Bwlb Arogleuo (bulbus olfactorius) 2: Celloedd mitral 3: Asgwrn 4: Epitheliwm trwynol 5: Y glomerwlws 6: Niwronau derbyn arogleuon

Arogleuo (neu arogli, gwynto; Saesneg: Olfaction) yw system y corff o dderbyn gwybodaeth am fater organig (fel bwyd), yn aml er mwyn i'r person neu'r anifail wybod a ydyw'n beryglus ai peidio. Mae'n gweithio ar y cyd gyda blasu fel arfer.[1]

Mae'n digwydd pan fo'r aroglau ('arogleuon'; hefyd: 'sawr' neu yn Ne Cymru: 'gwynt') yn ymglymu i'r derbynnwyr arogleuol (olfactory receptors) yng ngheudod y trwyn.[2] Mae'r Glomerwlws yn danfon signalau o'r derbynnwyr i'r bulbus olfactorius ble mae'n dechrau rhyngweithio gyda rhan o'r ymennydd sy'n ymweneud ag adnabod arogleuo, cof ac emosiwn.[3] Mae gan lawer o organebau sy'n byw ar y tir (ee pobl, cathod) ddwy system wahanol ar gyfer blasu ac arogleuo ond un system yn unig sydd gan y rhan fwyaf o organebau sy'n byw mewn dŵr.[4]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1933-, Shepherd, Gordon M.,. Neurogastronomy : how the brain creates flavor and why it matters. ISBN 9780231159111. OCLC 882238865. 
  2. de March, Claire A.; Ryu, SangEun; Sicard, Gilles; Moon, Cheil; Golebiowski, Jérôme (Medi 2015). "Structure–odour relationships reviewed in the postgenomic era". Flavour and Fragrance Journal 30 (5): 342–361. doi:10.1002/ffj.3249.
  3. Schacter, Daniel; Gilbert, Daniel; Wegner, Daniel (2011). "Sensation and Perception". Psychology. Worth Publishers. pp. 166–171. ISBN 978-1-4292-3719-2. 
  4. Boroditsky, Lera (1999). "Taste, Smell, and Touch: Lecture Notes". p. 1. http://www.saylor.org/site/wp-content/uploads/2011/08/Psych306-Reading-6.1.pdf.
Skull template.svg Eginyn erthygl sydd uchod am anatomeg. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.
Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am arogleuo
yn Wiciadur.