Argyfwng Cenia (2007–2008)

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Argyfwng Kenya (2007–2008))
Neidio i: llywio, chwilio
Terfysgoedd Cenia
Dyddiad 27 Rhagfyr, 200713 Ebrill 2008[1]
Lleoliad Cenia
Canlyniad Ffurfio llywodraeth glymblaid led-arlywyddol
Anafusion a cholledion
600–1500[1][2][3] wedi'u lladd
250,000[2] wedi'u dadleoli

Dechreuodd terfysgoedd a gwrthdrawiadau arfog yng Nghenia ar ôl i Mwai Kibaki gael ei enwi fel arlywydd ailetholedig y wlad yn dilyn etholiadau arlywyddol ar 27 Rhagfyr, 2007. Bu cefnogwyr gwrthwynebydd Kibaki – Raila Odinga – yn llosgi tai a siopau mewn rhannau o'r wlad; credant bod yr etholiad wedi ei rigio o blaid Kibaki.[4] Mae'r trais wedi'i seilio ar dadogaethau llwythol; targedir llwyth y Kikuyu, grŵp ethnig Kibaki, yn y trais tra bo llwyth y Luo, sy'n cefnogi Odinga, wedi bod yn ymosodwyr yn bennaf.[5]

Ar 28 Chwefror 2008 arwyddodd Kibaki ac Odinga cytundeb o'r enw'r Ddeddf Cydsyniad a Chymod Genedlaethol, sy'n sefydlu swyddfa prif weinidog ac yn creu llywodraeth glymblaid.[6] Ar 13 Ebrill datganwyd y cabinet newydd.[1]

Effeithiau economaidd[golygu]

Roedd effeithiau negyddol yr argyfwng ar economi Cenia yn sylweddol. Erbyn Chwefror 2008 collodd tua 20 000 o weithwyr yn y diwydiant twristiaeth a thua'r un nifer yn y sector cludiant eu swyddi.[7]

Ymatebion[golygu]

Ymatebion yng Nghenia[golygu]

Ymatebion rhyngwladol[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. 1.0 1.1 1.2 (Saesneg) Deal to end Kenyan crisis agreed. BBC (12 Ebrill, 2008). Adalwyd ar 12 Ebrill, 2008. "A deal has been agreed between Kenyan President Mwai Kibaki and opposition leader Raila Odinga to form a cabinet - ending a long-running political crisis."
  2. 2.0 2.1 (Saesneg) Kenya opposition cancels protests. BBC (7 Ionawr, 2008). Adalwyd ar 7 Ionawr, 2008.
  3. http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3491386,00.html
  4. (Saesneg) Scores dead in Kenya poll clashes. BBC (31 Rhagfyr, 2007). Adalwyd ar 3 Ionawr, 2008.
  5. (Saesneg) Gettleman, Jeffrey (31 Rhagfyr, 2007). Disputed Vote Plunges Kenya Into Bloodshed. The New York Times. Adalwyd ar 3 Ionawr, 2008.
  6.  Key points: Kenya power-sharing deal. BBC (28 Chwefror, 2008). Adalwyd ar 12 Ebrill, 2008.
  7. (Saesneg) Mynott, Adam (7 Chwefror, 2008). Kenyan economy reels from crisis. BBC. Adalwyd ar 12 Ebrill, 2008.
  8. 8.0 8.1 (Saesneg) Kenya diplomatic push for peace. BBC (2 Ionawr, 2008). Adalwyd ar 3 Ionawr, 2008.
  9. (Saesneg) Brown appeals for unity in Kenya. BBC (1 Ionawr, 2008). Adalwyd ar 3 Ionawr, 2008.