Åland

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Åland
Coat of arms of Åland.svg
Mathrhan o'r Ffindir, cyn faes y gad, endidau tiriogaethol rheolaethol, NUTS Lefel 1 (UE), ynysfor Edit this on Wikidata
Aland.ogg Edit this on Wikidata
PrifddinasMariehamn Edit this on Wikidata
Poblogaeth28,983 Edit this on Wikidata
AnthemÅlänningens sång Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethPeter Lindbäck Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Swedeg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
GwladY Ffindir Edit this on Wikidata
Arwynebedd1,582.93 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr129 metr Edit this on Wikidata
GerllawY Môr Baltig Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaFinland Proper, Sir Stockholm, Sir Uppsala, dyfroedd rhyngwladol Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau60.25°N 20°E Edit this on Wikidata
FI-01 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaetholSenedd Aland Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethPeter Lindbäck Edit this on Wikidata
CMC y pen1,194 million € Edit this on Wikidata
ArianEwro Edit this on Wikidata

Rhanbarth neu 'ymreolaeth' sy'n perthyn i'r Ffindir, yn ne-orllewin y Ffindir yn nwyrain Môr Åland yn y Môr Baltig yw Åland neu Ynysoedd Åland (Swedeg: Åland Skärgård, Ffinneg: Ahvenanmaa). Swedeg yw iaith swyddogol yr ynysoedd.[1] Saif ger aber Gwlff Bothnia. Mae'r casgliad hwn o ysnysoedd yr archipelago, gyda'i gilydd, yn cael eu hystyried fel y rhanbarth lleiaf o Ffindir, ac yn gyfanswm o 0.49% o arwynebedd y Ffindir a 0.50% o'i phoblogaeth.

Y brif ynys yw Fasta Åland ac arni y trig 90% o boblogaeth ymreolaeth Åland[2] a cheir dros 6,500 o ynysoedd eraill i'r dwyrain o Fasta Åland. Rhyngddi â thir mawr Sweden, gorwedd 38 km (24 milltir) o fôr.

Gan mai rhanbarth sy'n ymreoli ei hunan ydyw, mae'r rhan fwyaf o rymoedd deddfwriaethol yn cael eu gweinyddu gan Lywodraeth Åland ei hun, yn hytrach na Llywodraeth y Ffindir.

Geirdarddiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Proto-Norweg yw tarddiad yr enw Åland, a'r gair gwreiddiol, mae'n debyg, oedd *Ahvaland sy'n golygu "Y tir a wnaed o ddŵr". Yn Swedeg datblygodd (neu newidiodd y gair yn nhreigl y blynyddoedd) i Åland, sy'n golygu'n llythrennol "Tir afon", er mai pethau digon prin yw afonydd yn naearyddiaeth Åland. Enw Ffinneg yr ynys ydy Ahvenanmaa.[3]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) Aland Islands. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 7 Ionawr 2014.
  2. The Åland Islands
  3. Virrankoski, Pauli. Suomen historia. Ensimmäinen osa. SKS 2001. ISBN 951-746-321-9. Page 59.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:


Flag of Finland.svg Eginyn erthygl sydd uchod am y Ffindir. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.