Gweithredu cudd

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Elfen o gudd-wybodaeth yw gweithredu cudd sef y gallu i roi pwysau ar lywodraeth dramor heb i'r llywodraeth honno wybod ffynhonnell y pwysau.[1][2] Mae gweithredu cudd yn cynnwys pedair is-ddisgyblaeth: propaganda, gweithredu gwleidyddol, gweithredu parafilwrol, a rhyfela gwybodaeth.[1] Mae gweithredu cudd yn anodd ei ddiffinio o fewn maes cudd-wybodaeth, a chwestiynir os yw'n rhan o ddisgyblaeth cudd-wybodaeth o gwbl gan ei fod yn ymwneud â gweithredu polisi tramor yn hytrach na chasglu a dadansoddi gwybodaeth y seilir polisi tramor arni.[3] Er hyn, cysylltir gweithredu cudd â chudd-wybodaeth gan fod asiantaethau cudd-wybodaeth gan amlaf yn ei weithredu.[4]

Mae'r CIA, asiantaeth cudd-wybodaeth dramor yr Unol Daleithiau, wedi gweithredu nifer o ymgyrchoedd cudd i newid llywodraethau mewn gwledydd eraill, gan gynnwys Iran ym 1953, Guatemala ym 1954, a Chile ym 1973. Mae asiantaethau cudd-wybodaeth Israel, yn enwedig Mossad, hefyd wedi cyflawni nifer o ymgyrchoedd cudd gan gynnwys cipiad Adolf Eichmann ym 1960 ac Ymgyrch Digofaint Duw i ladd cynllwynwyr cyflafan München.

Cyfeiriadau[golygu]

  1. 1.0 1.1 Daugherty (2009), t. 281.
  2. Clark (2007), tt. 92–3.
  3. Shulsky a Schmitt (2002), t. 75.
  4. Clark (2007), t. 1.

Ffynonellau[golygu]

  • Clark, J. R. Intelligence and National Security (Westport CT, Praeger Security International, 2007).
  • Daugherty, W. J. 'The role of covert action', yn Handbook of Intelligence Studies, golygwyd gan Loch K. Johnson (Abingdon, Routledge, 2009), tt. 279–88.
  • Shulsky, A. N. a Schmitt, G. J. Silent Warfare: Understanding the World of Intelligence. (Washington, D. C., Potomac, 2002).
Spy silhouette document.svg Eginyn erthygl sydd uchod am gudd-wybodaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.