Deng Xiaoping

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Deng Xiaoping

Gwleidydd Tsineaidd oedd Deng Xiaoping (22 Awst 1904 - 19 Chwefror 1997). Ef oedd arweinydd Gweriniaeth Pobl Tseina o 1977 hyd 1989.

Ganed ef yn Chongqing. Yn y 1920au, bu'n astudio yn Ffrainc, lle daeth yn aelod o gyndeithas y myfyrwyr Tsineaidd Comiwnyddol. Yn 1926 aeth i Moscow. Wedi dychwelyd i Tseina, daeth yn aelod o Blaid Gomiwnyddol Tseina.

Bu'n ymladd yn y rhyfel gerila yn erbyn y Kuomintang, ac yna yn erbyn Japan. Daeth yn aelod o Gyngor Canolog y Blaid Gomiwnyddol yn 1945, ac wedi i'r blaid ddod i rym yn 1949, daeth yn ddirprwy brof weinidog ac yn aelod o'r aelod o'r Politbureau yn 1952. Yn 1956 daeth yn ysgrifennydd cyffredinol y Blaid Gomiwnyddol, a'r ail berson mwyaf pwerus yn Tseina ar ôl Mao Zedong.

Wedi marwolaeth Mao yn 1976, bu ynryson am rym rhwng Deng a'r Gang o Bedwar, oedd yn cynnwys gweddw Mao, Jiang Qing. Enillodd Deng, ac ef fu'n rheoli Tseina o hynny hyd 1989, pan benododd Jiang Zemin fel ei olynydd. O hynny ymlaen, roedd yn parhau yn ffigwr pwysig yn y cefndir.