Ystên Sioned
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
|---|---|
| Awdur | Daniel Silvan Evans |
| Dyddiad cyhoeddi | 1882 |
| Genre | llên gwerin |
| Dynodwyr | |
Llyfr hynod a olygwyd gan Daniel Silvan Evans (1818-1903) yw Ystên Sioned. Ei deitl llawn yw Ysten (sic) Sioned: neu Y Gronfa Gymmysg, ac mae'n dwyn yr arwyddair Pob sorod i'r god ag ef (dihareb ar gynghanedd). Cyhoeddwyd yr argraffiad cyntaf yn 1882 gan wasg John Morgan, Aberystwyth. Mae'r argraffiad cyntaf yn ddienw ac yn awgrymu mae gwrach o'r enw Sioned yw'r awdur sy'n taflu pob math o berlysiau i'w phair i greu cymysgedd hudolus o lên gwerin Cymru. Mae'r ail argraffiad gan Hughes a'i Fab, Wrecsam yn nodi mae Silvan Evans a John Jones (Ivon) yw'r cyd awduron. Cafwyd sawl argraffiad arall yn negawdau olaf y 19g.
Cynnwys
[golygu | golygu cod]Ystyr ystên yw "piser, bwced, llestr".[1] Mae'r geiriadurwr John Walters (1721-1797)yn nodi enghraifft o'r enw ystên Sioned yn ei Welsh-English Dictionary 1773 ac yn rhoi'r diffiniad, Gallimaufry, medley, jumble.[1] Dipyn bach o bopeth, felly. Fel y mae'r enw yn awgrymu, digon cymysgryw ydyw cynnwys y llyfr ei hun. Ceir ynddo detholiad o chwedlau gwerin a straeon ysbryd o sawl ffynhonnell, rhai ohonynt wedi'u codi o enau gwerinwyr, ynghyd â cherddi a phenillion a darnau eraill.
Roedd Ystên Sioned yn llyfr poblogaidd iawn yn ei ddydd ac mae'n nodweddiadol o'i gyfnod fel llyfr ar gyfer y werin sy'n ceiso bod yn ddifyr ac eto ar yr un pryd yn addysgol. Erys yn gyfrol werth ei darllen heddiw, am ei chynnwys ac am ei diddordeb hanesyddol a chymdeithasol.