Ymholltiad niwclear

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Ymholltiad niwclar)
Jump to navigation Jump to search
Adwaith drwy ymhollti. Mae niwtron araf yn cael ei dderbyn gan gnewyllyn (neu niwclews) atom o wraniwm-235, sydd yn ei dro yn hollti yn elfennau cyflym eu symudiad ac yn rhyddhau tri niwtron rhydd.
Diagram o ymholltiad niwclear ble welir y niwtron araf yn cael ei dderbyn gan niwclews atom o wraniwm-235 gan hollti'n ddwy elfen cyflym a niwtronau ychwanegol. Mae'r egni a rhyddheir ar ffurf egni cinetig a niwtronau. Hefyd gwelir niwtron yn cael ei ddal gan wraniwm-238 gan ei droi yn wraniwm-239.

Mewn ffiseg niwclear a chemeg niwclear, math o adwaith niwclear ydy ymholltiad niwclear. Mae cnewyllyn yr atom yn hollti'n rhannau llai, ysgafnach gan ryddhau niwtronau a phrotonau rhydd a elwir yn belydr gamma. Mae ymhollti elfennau trwm yn rhyddhau peth wmbredd o ynni ar ffurf egni electromagnetig ac egni cinetig.

Mae ymhollti niwclear yn creu ynni niwclear ac i'w ganfod oddi mewn i arfau niwclear ar ffurf ffrwydriad. Mae'r ddau yma'n digwydd pan fo rhai deunyddiau a elwir yn danwydd niwclear yn mynd drwy'r weithred yma o ymhollti pan cânt eu taro gan y niwtronau rhydd yma, gan greu rhagor o niwtronau wrth iddyn nhw dorri i fyny'n ddarnau llai. Caiff y broses hon ei hailadrodd dro-ar-ôl-tro ar ffurf adwaith cadwyn sy'n rhyddhau gwres y gellir ei harneisio neu ei ffrwyno a'i reoli mewn adweithydd niwclear neu'n gyflym ac ar raddfa na ellir ei reoli mewn bom atomig.