Neidio i'r cynnwys

Trysor

Oddi ar Wicipedia
Trysor
Enghraifft o:gair Edit this on Wikidata
Mathitem of collection or exhibition, casgliad Edit this on Wikidata
Cysylltir gydatreasures of God in Islam Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Freebase/M/012rq8 edit this on wikidata
QuoraTreasure edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Trysor Villena, un o ddarganfyddiadau llestri aur cynhanesyddol pwysicaf Ewrop[1]

Casgliad o gyfoeth yw trysor (o'r Lladin: thesaurus o'r iaith Groeg θησαυρός thēsauros, "storfa drysor") [2] [3] - yn aml yn tarddu o hanes hynafol - sy'n cael ei ystyried ar goll neu wedi'i anghofio hyd nes y caiff ei ailddarganfod. Mae rhai awdurdodaethau yn diffinio trysor yn gyfreithiol, fel yn Neddf Trysor Prydain 1996.

Mae chwilio am drysor cudd yn thema gyffredin mewn chwedlau; mae helwyr trysor yn bodoli, a gallant chwilio am gyfoeth coll i ennill eu bywoliaeth.

Mae trysor sydd wedi'i gladdu yn rhan bwysig o gredoau poblogaidd sy'n gysylltiedig â môr-ladron. Tybiwyd bod môr-ladron yn claddu eu cyfoeth mewn lleoedd anghysbell, gan fwriadu dychwelyd i'w nôl yn ddiweddarach (yn aml trwy ddefnyddio mapiau trysor). Serch hynny, prin iawn yw'r achosion ar gofnod o fôr-ladron yn claddu trysor mewn gwirionedd, ac nid oes unrhyw achosion hanesyddol o fap trysor o'r fath.[4]

Mae map trysor yn fath o fap sy'n nodi lleoliad trysor sydd wedi'i gladdu, mwyngloddfa goll, cyfrinach werthfawr neu leoliad cudd. Un o'r enghreifftiau cynharaf y gwyddys amdani o ddogfen oedd yn nodi lleoliad trysor yw'r sgrôl copr, a gafodd ei ddarganfod ymhlith Sgroliau'r Môr Marw ger Qumran yn 1952. Ond, ar y cyfan, roedd mapiau trysor yn fwy cyffredin mewn ffuglen nag mewn gwirionedd.

Mae mapiau trysor wedi cymryd nifer o ffurfiau mewn llenyddiaeth a ffilm, fel siart llyfrïog ystrydebol gyda "X" anferth i ddynodi lleoliad y trysor, a wnaed yn boblogaidd gan Robert Louis Stevenson yn ei nofel Treasure Island (1883), neu bos cryptig (yn" The Gold-Bug " (1843) gan Edgar Allan Poe).

Mae 'helfa drysor' yn ffurf boblogaidd o adloniant ble bydd y rhai sy'n cymryd rhan ynddi yn cael casgliad o gliwiau neu bosau a fydd yn eu harwain ar drywydd penodol. Cynhelir helfeydd trysor ar droed ac mewn ceir, a bydd y rhai sy'n cymryd rhan fel arfer yn ymgynnull ar ei diwedd.

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. "RESOLUCIÓN de 7 de enero de 2003, de la Dirección General de Patrimonio Artístico de la Consejería de Cultura y Educación, por la que se incoa expediente de declaración de bien de interés cultural a favor de la colección arqueológica del Tesoro de Villena." (yn Spanish) (PDF). [Spanish] State Official Bulletin (BOE) (Madrid: Spanish Government) (49): 7798–7802. 26 Chwefror 2003. http://www.boe.es/boe/dias/2003/02/26/pdfs/A07798-07802.pdf. Adalwyd 6 Rhagfyr 2009.
  2. "trysor" - Geiriadur Etymoleg Ar-lein
  3. ρόςαυρός, Henry George Liddell, Robert Scott, Lexicon Groeg-Saesneg, ar Perseus. Mae gan y gair darddiad Cyn-Groeg ( RSP Beekes, Geiriadur Etymolegol o Greek (Brill, 2009), t.548)
  4. Cordingly, David. (1995). Under the Black Flag: The Romance and the Reality of Life Among the Pirates. ISBN 0-679-42560-8.