Tarab Abdul Hadi

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Tarab Abdul Hadi
Tarab Abd al-Hadi.jpg
Ganwyd1910 Edit this on Wikidata
Nablus Edit this on Wikidata
Bu farw1976 Edit this on Wikidata
Cairo Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Palesteina Palesteina
Galwedigaethffeminist, gweithredydd gwleidyddol, diwygiwr cymdeithasol Edit this on Wikidata
Cysylltir gydaPwyllgor Gweithredol Merched Arabaidd Edit this on Wikidata
PriodAwni Abd al-Hadi Edit this on Wikidata

Ymgyrchydd Palesteinaidd a ffeminist oedd Tarab Abdul Hadi (Arabeg: طَرب عبد الهادي‎), hefyd wedi ei drawslythrennu i Tarab 'Abd al-Hadi, (1910[1] –1976).[2][3] Ar ddiwedd y 1920au, cyd-sefydlodd Gyngres Merched Arabaidd Palesteina (PAWC), y sefydliad menywod cyntaf ym Mhalestina dan Oresgyniad Prydain, ac roedd yn drefnydd ei chwaer grŵp, Cymdeithas y Merched Arabaidd (AWA).

Gweithgaredd wleidyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd Tarab Abdul Hadi yn wraig i Awni Abd al-Hadi, a oedd ei hun yn weithgar mewn gwleidyddiaeth ac a aeth ymlaen i ddod yn aelod blaenllaw o'r blaid Istiqlal.[4] Sefydlodd Abdul Hadi a menywod eraill o deuluoedd nodedig Jeriwsalem, Gyngres Merched Arabaidd Palestina (PAWC) i egluro eu gwrthwynebiad i bresenoldeb Seionaidd ym Mhalestina a'u cefnogaeth i frwydr genedlaethol y dynion dros annibyniaeth i Balesteina.[5] Cafodd ei geni yn Jenin.

Cynhaliwyd cyfarfod cyntaf PAWC yng nghartref Abdul Hadi yn Jeriwsalem ar 26 Hydref 1929; mae hwn yn gyfarfod hynod o bwysig, ac yn garreg filltir gan mai dyma'r tro cyntaf i ferched gymryd rhan yn yr arena wleidyddol, gyhoeddus.[4] Daeth Abdul Hadi yn un o aelodau Pwyllgor Gweithredol PAWC, a oedd yn cynnwys 14 o ferched, a oedd yn hannu'n bennaf o deuluoedd nodedig Jeriwsalem (megis yr Husseinis, 'Alamis, Nashashibis, a Budeiris).[4]

Ar wahân i ysgrifennu llythyrau a thelegramau i godi ymwybyddiaeth o gyflwr Palestina, bu'r PAWC hefyd yn ymwneud ag eiriolaeth dros garcharorion. Roedd hyn yn cynnwys yr ymgais i fyrhau dedfrydau llym o garchar trwy apelio at awdurdodau Prydain a chodi arian i gefnogi teuluoedd a oedd wedi carcharu yr aelod o'r teulu a oedd yn ennill cyflog.[5]

Roedd Abdul Hadi hefyd yn weithgar yng Nghymdeithas y Merched Arabaidd (AWA), a sefydlwyd hefyd ym 1929, ac a ddaeth yn sefydliad ffeministaidd amlycaf ym Mhalesteina.[6] Yn rhinwedd ei swydd fel trefnydd AWA, traddododd araith yn Eglwys y Cysegr Sanctaidd ym mis Ebrill 1933, yn ystod ymweliad gan y Cadfridog Prydeinig Allenby, gan nodi:

"Mae'r merched Arabaidd yn gofyn i'r Arglwydd Allenby gofio a dweud hyn wrth ei lywodraeth. . . Mae mamau, merched, chwiorydd y dioddefwyr Arabaidd wedi ymgynnull yma i wneud i'r byd fod yn dyst i frad Prydain. Rydyn ni am i'r Arabiaid i gyd gofio mai Prydain yw achos ein dioddefaint a dylen nhw ddysgu o'r wers."[6]

Roedd Abdul Hadi hefyd yn weithgar yn yr ymgyrch yn erbyn y gorchudd wyneb, menter a lansiwyd gan ferched lleol yn annog menywod Palestina i dynnu eu gorchudd.[7]

Ar ôl rhyfel Arabaidd-Israel 1948, symudodd Abdul Hadi i Cairo, yr Aifft gyda'i gŵr, Awni Abd al-Hadi. Bu farw ei gŵr yno ym 1970, ac yno y bu hithau farw ym 1976.[2][5]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Pwyllgor Gweithredol Merched Arabaidd

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 25 Ebrill 2012. Cyrchwyd 27 Awst 2021.
  2. 2.0 2.1 "Tarab Abdul Hadi". Palestine: Information with Provenance. Cyrchwyd 2008-11-09.
  3. Penny Johnson (August 2004). "Women of "Good Family"". Jerusalem Quarterly. Issue (Institute of Jerusalem Studies) 21. http://www.jerusalemquarterly.org/details.php?cat=5&id=210. Adalwyd 2008-11-09.
  4. 4.0 4.1 4.2 Ellen Fleischmann (March 1995). "Jerusalem Women's Organizations During the British Mandate, 1920s-1930s" (yn Saesneg). PASSIA. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 4 Mehefin 2011.
  5. 5.0 5.1 5.2 Karmi, 2002, pp. 31-33.
  6. 6.0 6.1 Susan Muaddi Darraj (Mai 2004). "Palestinian women: fighting two battles" (yn en). Monthly Review. http://findarticles.com/p/articles/mi_m1132/is_1_56/ai_n6152850/print.
  7. "Palestine Facts – Personalities: Chronological listing". Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (PASSIA). Cyrchwyd 11 Medi 2008.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]