Offeryn pres

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Seindorf bres yn canu carolau Nadolig.

Math o offeryn cerdd yw offeryn pres sy'n creu sain wrth i'r canwr chwythu ar getyn ceg gan ddirgrynu colofn o aer. Yn wir, math o offeryn chwyth yw'r offeryn pres, ond gan amlaf fe'i ddynodir yn ddosbarth ar wahân. Ymhlith yr offerynnau pres a genir yn y gerddorfa mae'r tiwba, trwmped neu utgorn, trombôn a'r corn Ffrengig.

I ganu offerynnau pres chwythir i fewn i getyn ceg o siâp cwpan neu dwndis, gan gau'r gwefusau bron yn gyfan gwbl. Dirgryna'r gwefusau ac mae hyn yn ei dro yn dirgrynu colofn o aer drwy bibell neu bibau'r offeryn. Cynhyrchir gwahanol nodau drwy chwythu'n galed ac ysgafn ac drwy wasgu'r falfau. Yr offerynnau mwyaf sy'n creu'r nodau isaf, a'r rhai llai y nodau uchaf.

Swyddogaeth dirgryniadau'r gwefusau sy'n diffinnio offerynnau pres: er yr enw, ni wneir pob un o'r aloi pres. Gellir eu gwneud o fetelau eraill, a gwneir rhai offerynnau traddodiadol o bren, megis y dijeridŵ a'r alpgorn. Gwnaed yr offerynnau pres hynaf o gyrn anifeiliaid. Arferai'r ethnolegydd rhoi'r enw cyffredinol "trwmped" ar bob offeryn o'r fath a wneir o bren.[1] Yn ogystal, gwneir rhai o'r chwythbrennau o bres, megis y sacsoffon.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) brass instrument. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 13 Rhagfyr 2016.