Memphis (Yr Aifft)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Memphis
GD-EG-Memphis009.JPG
Math dinas hynafol, safle archaeologeol Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Memphis and its Necropolis – the Pyramid Fields from Giza to Dahshur Edit this on Wikidata
Sir Giza Governorate Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Yr Aifft Yr Aifft
Arwynebedd 155.16 ha Edit this on Wikidata
Uwch y môr 20 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 29.8447°N 31.2509°E Edit this on Wikidata
Manylion
Statws treftadaeth rhan o Safle Treftadaeth y Byd Edit this on Wikidata
Arysgrif hieroglyffig ym Memphis, gyda cherflun o Ramses II yn y cefndir

Dinas Memphis (Μέμφις) oedd prifddinas yr Hen Aifft yng ngyfnod yr Hen Deyrnas, o gyfnod ei sefydlu hyd tua 2200 CC, ac am gyfnodau byr yn ddiweddarach. Saif 20 km i'r de o Cairo, ar lan orllewinol Afon Nîl,

Groeg yw'r enw "Memphis"; yr enw Eiffteg oedd Ineb Hedj ("Y Muriau Gwynion"). Saif dinasoedd a threfi modern Mit Rahina, Dahshur, Saqqara, Abusir, Abu Gorab a Zawyet el'Aryan, i'r de o ddinas Cairo, o fewn ffiniau gweinyddol hen ddinas Memphis. Yn ôl Herodotus, sefydlwyd y ddinas tua 3100 CC gan y brenin Menes, a unodd ddwy deyrnas yr Aifft.

Cyrhaeddodd Memphis uchelbwynt yng nghyfnod y 6ed Brenhinllin, fel canolfan i gwlt y duw Ptah. Hyd yn oed wedi sefydlu Alexandria, parhaodd yn ail ddinas yr Aifft hyd nes i Fustat gael ei sefydlu yn 641. Gadawyd y ddinas i adfeilio yn fuan wedyn.

Enwyd nifer o ddinasoedd a threfi mewn gwahanol wledydd ar ôl y Memphis wreiddiol; y fwyaf adnabyddus yw Memphis, Tennessee.